Áo Bà Ba Nam Bộ – Nét Mộc Mạc Của Người Phụ Nữ Nam Bộ

áo bà ba nam

Nhắc đến áo bà ba nam Bộ, không ai không nghĩ ngay đến vẻ đẹp thuần hậu, mộc mạc của người phụ nữ Nam Bộ. Vậy điều gì đã làm nên sức hút của nó đến vậy? Chúng ta hãy ngược dòng lịch sử về lại mảnh đất Nam Bộ thuở sơ khai để tìm hiểu gốc gác của nó.

1. Áo bà ba – trang phục truyền thống của phụ nữ Nam Bộ

Không như người Bắc mặc yếm, váy hay áo tứ thân, trang phục thường ngày của những người Nam Bộ vào thế kỉ thứ 18 là áo ngắn và quần dài. Đến tận thế kỉ thứ 19, y phục ban đầu với quần ngắn và áo dài đã có sự thay đổi, thay vào đó là bộ y phục thông dụng mà chúng ta vẫn thường bắt gặp cho đến ngày nay là áo bà ba.

Có người cho rằng trang phục áo bà ba nam Bộ là mô phỏng theo các trang phục của các nước lân cận trong quá trình giao lưu văn hóa. Cụ thể người dân Nam Bộ đã có sự giao thoa với trang phục của một nhóm người hoa trên đảo Penang thuộc địa phận của Malaysia ngày nay.

Dù là kết quả của sự lai tạo giữa các nền văn hóa với nhau hay không, chúng ta không thể phủ nhận tầm ảnh hưởng mang tính biểu tượng của bộ bà ba Nam Bộ với khăn rằn và nón lá. Nó tác động sâu sắc đến cuộc sống của người dân Nam Bộ và nhanh chóng trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp tâm hồn và vẻ đẹp văn hóa của nơi này.

Áo bà ba nam Bộ là loại áo không cổ với thân sau được may bằng một mảnh vải nguyên. Phần thân trước của áo được may bởi hai mảnh vải với ở giữa là hai dải khuy cài chạy từ trên xuống. Độ dài áo chỉ ngang mông và có phần bó sát cơ thể.

Áo thường được mặc chung với quần đen dài đến cổ chân hay gót chân để tạo nên vẻ đẹp của người phụ nữ với chiếc lưng ong thanh thoát và hết sức mềm mại. Nếu so với các trang phục của các vùng miền khác, có thể thấy áo bà ba nam Bộ là trang bị đơn giản nhất. Sự đơn giản này đã phần nào phản ánh được nét văn hóa khiêm tốn của ông cha ta.

áo bà ba nam
Áo bà ba là trang phục truyền thống của người Nam Bộ

2. Áo bà ba cổ điển

Người nông dân ở đồng bằng sông Cửu Long ngày xưa thường vận áo bà ba đen để đi đồng bởi trang phục này vừa dễ giặt vừa sạch. Vải may áo bà ba nam Bộ thì cũng rất đa dạng, nào là vải một vải ú, nào là vải sơn đầm,… Tất cả những nguyên liệu trên đều có điểm chung là hết sức mau khô. Người ta còn may thêm hai túi to để đựng nhiều vật dụng nhỏ lẻ như thuốc rê hay tiền bạc,…

Người Nam Bộ đề cao sự tiện dụng và tính thoải mái bên trong bộ đồ. Đến với đồng bằng sông Cửu Long lúc bấy giờ, bạn sẽ thấy cả nam và nữ đều mặc áo bà ba ngay cả khi đi chơi, đi làm ruộng hay đi chợ,… Tùy vào tính chất những cuộc đi chơi hay đi làm, họ có thể thay đổi màu sắc trang phục sao cho phù hợp. Nhiều buổi đi chơi, các cô các bà chọn những màu sắc tươi sáng, nổi bật, trang phục được làm từ lụa hay the.

áo bà ba nam
Áo bà ba cổ điển

3. Áo bà ba hiện đại

Áo bà ba truyền thống đã có một bước cải tiến lớn trong thời kỳ những năm 1960 – 1970. Áo bà ba thời kì này mang vẻ đẹp hiện đại hơn nhưng vẫn giữ được nét đẹp dân tộc vốn có của nó. Áo bà ba nam Bộ sau khi được cải tiến thì không còn thẳng và rộng như xưa nữa.

Thay vào đó, nó được nhấn eo, may hẹp hơn để ôm sát lấy cơ thể. Người ta cũng sáng tạo thêm nhiều cách may hơn với các kiểu cổ khác nhau dựa trên cảm hứng của các trang phục từ bên ngoài.

Vào những năm 70, tại các vùng thành thị miền nam thịnh hành kiểu áo bà ba ráp tay raglan góp phần mang hơi thở hiện đại cho trang phục. Để tăng nét mềm mại và tôn dáng của người phụ nữ, người ta còn bỏ luôn hai túi ngay vạt trước áo.

Nhìn chung cách ăn mặc của người Nam Bộ nói chung không có quá nhiều sự thay đổi. Nhìn kỹ càng, ta có thể thấy phong cách ăn mặc thời này còn mang chút gì đó của những người của miền ngoài. Tất nhiên dưới sự tác động của giao lưu văn hóa với các dân tộc láng giềng, cách mặc áo bà ba nam Bộ đã ít nhiều có sự thay đổi cả trong cuộc sống thường nhật lẫn trong các dịp đi chơi,…

Hiện cho đến nay vẫn chưa ghi nhận được nguồn gốc chính xác, mốc thời điểm mà áo bà ba lần đầu tiên xuất hiện. có nhiều ý kiến cho rằng áo bà ba xuất phát từ kiểu áo du nhập từ người Bà Ba, một nhóm người Mã Lai gốc Hoa. Tuy nhiên có một số ý kiến cho rằng áo bà ba tương tự như áo đàn ông cổ tròn và cửa ống tay hẹp.

áo bà ba nam
Áo bà ba hiện đại

Tuy nhiên dù có nguồn gốc như thế nào thì chắc chắn áo bà ba nam Bộ đã và đang trải qua nhiều sự thay đổi phù hợp với xu hướng thời đại hơn. Đến ngày nay, khác với các trang phục truyền thống của các miền khác, người dân Nam Bộ vẫn còn giữ thói quen mặc áo bà ba. Quả là một truyền thống đẹp đáng được gìn giữ.