Áo Dài Truyền Thống – Nét Đẹp Văn Hóa Của Phụ Nữ Việt Nam

Áo dài truyền thống

Áo dài truyền thống là trang phục gắn bó với chiều dài lịch sử của dân tộc ta. Nó mang một nét đẹp văn hóa vô cùng sâu sắc, nhất là đối với người phụ nữ Việt Nam. Bạn có biết nguồn gốc và ý nghĩa của trang phục này chưa? Cùng nhau tìm hiểu nhé!

Mỗi một quốc gia, một đất nước đều sẽ có những trang phục truyền thống riêng, đậm nét văn hóa của nước đó. Nếu như Hanbok được xem là trang phục truyền thống của Hàn Quốc – xứ sở kim chi. Kimono là quốc phục của xứ sở mù tang Nhật bản, thì tại Việt Nam, áo dài truyền thống là trang phục mang quốc hồn, quốc túy của dân tộc ta.

 Áo dài chứng là minh chứng cho các giai đoạn lịch sử hào hùng mà Việt Nam ta đã trải qua. Đó là cả một quá trình dựng nước và giữ nước của ông cha ta. Hơn thế nữa, ngày nay, áo dài còn được vinh dự xuất hiện trong nhiều cuộc thi sắc đẹp trong và ngoài nước. Áo dài được bạn bè quốc tế trầm trồ không ít bởi nét đẹp mà nó mang lại cho người mặc. Vậy áo dài bắt nguồn từ đâu, mang lại ý nghĩa gì? 

Áo dài truyền thống
Áo dài truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam

1. Nguồn gốc lịch sử của áo dài Việt Nam

Cho đến nay, áo dài vẫn chưa được xác định rõ nguồn gốc chính xác. Nhưng dựa trên những bối cảnh lịch sử, các nhà nghiên cứu một phần nào đó kết luận được áo dài Việt Nam xuất hiện vào giai đoạn 38 – 42 sau Công Nguyên. Người đầu tiên khoác lên mình bộ trang phục này chính là Hai Bà Trưng – hai vị nữ tướng đầu tiên của Việt Nam, trong cuộc kháng chiến chống lại quân Nam Hán xâm lược. Để có được chiếc áo dài mang nét văn hóa đặc trưng như ngày nay, bộ trang phục này đã phải trải qua rất nhiều giai đoạn và biến thể khác nhau.

1.1. Áo giao lĩnh – Thời nhà Nguyễn

Vào giai đoạn này đất nước chia làm hai vùng Nam, Bắc, dưới thời vua Nguyễn Phúc Khoát ở phía Nam và chúa Trịnh trị vì ở phía Bắc. Người dân ở thời nhà Nguyễn mặc trang phục chính là giao lĩnh. Bộ trang phục này có nét tương đồng với Hán phục lúc bấy giờ.

Áo giao lĩnh còn được gọi là áo đối lĩnh, đây là trang phục mang kiểu dáng sơ khai của áo dài truyền thống Việt Nam. Aó thường có kích thước rộng, hai bên hông xẻ tà, tay áo dài, cổ tay được thiết kế khá rộng và thân áo dài chấm đến gót chân. Có thể nói, áo dài giao lĩnh có vóc dáng trông như chiếc áo tứ thân. Tuy nhiên, áo tứ thân thì buộc vạt áo trước bụng thì áo giao lĩnh chỉ cần để buông hai vạt phía trước.

1.2. Áo dài tứ thân – Thế kỷ 17

Ở giai đoạn này, áo giao lĩnh được thiết kế gọn lại thành kiểu áo tứ thân để thuận tiện hơn trong việc buôn bán và làm đồng áng. Hai vạt trước được xẻ rời nhau nên người mặc có thể buộc 2 vạt này lại phía trước bụng. Bạn có thắc mắc là tại sao đa phần áo tứ thân đều dùng màu tối làm chủ đạo không?

Sở dĩ như vậy, là do bộ trang phục này được sử dụng phổ biến ở tầng lớp nông dân – những người thường xuyên phải lao động vất vả ngoài đồng ruộng. Để tránh nhìn thấy những vết bẩn trên quần áo, áo tứ thân thường có màu sẫm. Họ nhuộm vải bằng cách dùng lá bàng, gia nhỏ để nhuộm vải áo. 

1.3. Áo dài ngũ thân – Thế kỷ 19

Khi đất nước ta được trị vị của vua Gia Long, áo dài ngũ thân được ra đời để tạo sự tách biệt đẳng cấp giữa tầng lớp quý tộc và tầng lớp nông dân. Áo dài ngũ thân dựa trên cơ sở của áo tứ thân, phần vạt trước được bổ sung thêm vạt thứ 5 như mảnh áo lót kín đáo. Đó là lý do tại sao được gọi là áo dài ngũ thân.

1.4. Áo dài Le Mur – Thế kỷ 20

Áo dài Le Mur là hình ảnh đầu tiên xuất hiện thể hiện cho áo dài đương đại tại Việt Nam lúc bấy giờ. Kiểu áo này được họa sĩ Cát Tường sáng tạo nên, chính vì vậy nó được lấy tên theo tên tiếng Pháp của bà.

Để tạo sự nổi bật, chiếc áo dài này có phần âu hóa hơn hẳn. Cụ thể là nó có phần thắt eo, tay phồng, cổ áo khoét hình trái tim và nối cầu vai. Vì kiểu dáng như vậy nên áo dài Le Mur bị nhiều sự phản đối vì cho rằng lai Tây, không còn giữ được nét văn hóa đặc trưng của người Việt.

1.5. Áo dài truyền thống Việt Nam từ những năm 1970 cho đến nay

Sau khi trải qua nhiều thời kỳ và được biến đổi nhiều lần từ kiểu dáng cho đến chất liệu. Áó dài Việt Nam đã trở thành bộ quốc phục đậm chất dân tộc, nó tôn lên bản sắc văn hóa, nét đẹp của người Việt. Mỗi chiếc áo dài vừa mang lại sự kín đáo cho người mặc, nhưng cũng không kém phần gợi cảm vì tôn lên được nét đẹp hình thể của người mặc. Đây là điều mà chắc chắn không có một trang phục nào có thể đem lại được.

Áo dài truyền thống
Áo dài trải qua các thời kỳ và hiện tại

Ngày nay, trong các dịp lễ hội, Tết hay trong các nghi thức cưới hỏi, cơ quan làm việc, áo dài truyền thống đều hiện diện. Dù bạn có đi đâu trên khắp mọi miền đất nước thì đều bắt gặp hình bóng của chiếc áo dài thướt tha mang quốc hồn quốc túy dân tộc.

2. Ý nghĩa của áo dài truyền thống Việt Nam

Trải qua hơn 1000 năm Bắc thuộc và trăm năm đô hộ của thực dân Pháp, chiếc áo dài cũng phần nào chịu ảnh hưởng của văn hóa phương Đông và phương Tây. Thế nhưng vượt qua bao thăng trầm, áo dài vẫn là niềm tự hào của toàn dân tộc Việt Nam. Nó mang một ý nghĩa vô cùng sâu sắc đến tất cả mọi người con đất Việt.

2.1. Áo dài truyền thống Việt Nam – hơi thở của nền văn hóa Việt

Không phải đơn giản mà áo dài lại trở thành trang phục truyền thống của Việt Nam, trong khi có rất nhiều sự lựa chọn khác. Nó chiếm lấy trái tim người dân Việt Nam bởi kiểu dáng tạo nên những nét hấp dẫn thu hút ở phần hông xẻ dài đến tà áo, chia thành hai vạt trước sau, ôm đường cong cơ thể. 

Áo dài truyền thống
Áo dài truyền thống trong các cuộc thi sắc đẹp

Năm 1970, tại hội chợ quốc tế OSaKa diễn ra ở Nhật Bản, áo dài Việt Nam đã nhận được sự bầu chọn nhiều nhất về bộ trang phục đẹp nhất và nhận được huy chương vàng.

2.2. Mang đậm triết lý nhân sinh

Ngoài nét đẹp văn hóa, áo dài Việt Nam còn chứa đựng những đạo lý truyền thống lâu đời. Nhờ cải tiến từ áo tứ thân ngày xưa, vốn dĩ mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Hai tà áo tượng trưng cho song thân phụ mẫu, năm chiếc khuy cài bên ngực áo đại diện cho năm đạo làm người: nhân, lễ, nghĩa, tín, trí,…

2.3. Bản thu nhỏ của đất nước Việt Nam

2.3.1. Tôn được nét đẹp quyến rũ của phụ nữ

Khi khoác lên mình bộ trang phục truyền thống này, người con gái Việt Nam toát lên được một vẻ đẹp vô cùng trong sáng, dịu dàng và thuần khiết. Tôn lên thân hình chữ S của người phụ nữ, giống như hình dạng của bản đồ Việt Nam trên bản đồ thế giới. Ngày nay, áo dài truyền thống Việt Nam xuất hiện hầu hết trong các cuộc thi sắc đẹp trên toàn cầu. Qua những bàn tay tài hoa của các nhà thiết kế, áo dài được tô điểm thêm nhiều hoa văn, họa tiết độc đáo, tạo nên sự thu hút hơn cho áo dài.

2.3.2. Trang phục dành cho mọi lứa tuổi

Áo dài chính là loại trang phục mà mọi lứa tuổi, mọi giới tính đều có thể mặc được. Không chỉ có phụ nữ mới mặc áo dài, mà nam giới cũng có những chiếc áo dài được thiết kế riêng. Vào những ngày Tết, các em nhỏ nô đùa dạo phố trong những chiếc áo dài ngây thơ, đáng yêu. Hoặc khi bạn tham gia một chương trình sự kiện nào đó, vẫn dễ dàng bắt gặp những chiếc áo dài tôn lên vẻ đẹp hình thể của các cô gái. Luôn xuất hiện trong các cuộc thi sắc đẹp, nhất là trong trang phục truyền thống. Áo dài thể hiện linh hồn, niềm tự hào của dân tộc sâu sắc.

Chúng ta không thể phủ nhận một điều là những tà áo dài có sức thu hút vô cùng kỳ lạ. Nó chiếm một công lao vô cùng lớn trong việc quảng bá hình ảnh của Việt Nam rộng ra khắp thế giới. Áo dài được xem là một di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam. Thậm chí có nhiều du khách đến Việt Nam, lựa chọn chiếc áo dài để mặc vì họ bị thu hút mạnh bởi nét đẹp của nó. 

Áo dài truyền thống
Bắt gặp áo dài trên tất cả mọi miền đất nước

2.3.3. Áo dài được biến tấu thành nhiều kiểu

Trải qua biết bao nhiêu lần chuyển đổi, theo thời gian, áo dài được biến tấu một cách khác biệt. Nhưng vẫn giữ được nét đẹp thùy mị, nền nã của áo dài, chỉ là có thay đổi đôi chút về kiểu dáng. Áo dài giờ đây không chỉ nguyên thủy cổ cao mà còn được thiết kế thêm cổ tròn, cổ thuyền đa dạng hơn để bạn lựa chọn. Chất liệu được chọn may áo dài ngày xưa là nhung, thế nhưng bây giờ những chiếc áo dài bằng vải lại được ưa chuộng rất nhiều nhờ sự mềm mại, độ rủ tạo nét duyên dáng hơn cho người mặc.

Chưa kể đến là những kiểu áo dài cách tân mới được ra đời bởi bàn tay sáng tạo của những nhà thiết kế. Họ cắt tà áo dài ngắn hơn một chút, phần tay có thể được cách điệu phồng hoặc ren tạo cảm giác mới lạ cho người mặc. Hoặc ngày xưa áo dài truyền thống mặc với quần ống rộng, thế nhưng hiện nay, áo dài có thể kết hợp với quần ôm, váy xòe,…Hay thậm chí là có tà sau rất dài kèm theo xếp ly hay thêu hoa,…đa dạng và phong phú, đậm tính nghệ thuật. Thế nhưng, áo dài truyền thống vẫn được nhiều người lựa chọn hơn vì nó mang đậm nét đẹp của người con gái Việt. Đó là điều không thể nào thay thế được.

2.3.4. Áo dài là niềm tự hào của đất nước

Dù cho thời gian có thay đổi đến thế nào đi chăng nữa, dù có rất nhiều loại trang phục được du nhập vào Việt nam trong thời hiện đại ngày nay, thì áo dài vẫn giữ một chỗ đứng vô cùng quan trọng trong mọi người Việt. 

Từ đó mới thấy được, tầm quan trọng của áo dài truyền thống trong nét đẹp văn hóa của Việt Nam chúng ta. Là một người con Việt Nam, bạn phải có ý thức và trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn những bản sắc văn hóa dân tộc này, không làm nó bị mai một đi. Phải làm cho nó được ngày càng phát triển để lưu giữ mãi những giá trị truyền thống tốt đẹp muôn đời cha ông ta để lại.