Bình Chữa Cháy: Cấu Tạo, Tiêu Chuẩn Lắp Đặt Và Bảo Trì

bình chữa cháy

Bình chữa cháy là một thiết bị vô cùng quan trọng trong phòng cháy cứu hỏa. Chúng giúp kiểm soát và dập tắt đám cháy nhỏ trong các tình huống khẩn cấp nhất. Nó không thể giúp bạn dập tắt đám cháy vượt ngoài tầm kiểm soát, vì vậy bạn hãy nắm thông tin để sử dụng cho đúng cách nhất.

1. Cấu tạo cơ bản của bình cứu hỏa

Một chiếc bình chữa cháy cơ bản sẽ có dạng hình trụ tròn với van áp suất, bên trong chứa chất có khả năng ngăn chặn và dập tắt lửa. Cụ thể cấu tạo chính của bình cứu hỏa bao gồm:

  • Than bình chữa cháy được làm từ chất liệu thép đúc, được sơn màu đỏ. Riêng bình cứu hỏa của Ba Lan thì sơn màu trắng còn bình cứu hỏa của Trung Quốc thì sơn màu đen.
  • Cụm van được làm bằng hợp kim có cấu tạo dạng van một chiều. Trên cụm van sẽ có một van an toàn, nó sẽ hoạt động khi mà áp suất trong bình tăng vượt quá mức cho phép.
  • Loa phun thường được làm bằng kim loại hoặc cao su, nhựa cứng. Nó được gắn với khớp nối bộ van qua một ống thép cứng hoặc là ống xifong mềm.
  • Ở trên thân hình sẽ được thể hiện rõ đặc điểm, cách sử dụng bình chữa cháy trên nhãn mác.
bình chữa cháy
Cấu tạo cơ bản của bình cứu hỏa

2. Nguyên lý hoạt động của bình cứu hỏa

Đầu tiên, bạn cần biết được tại sao đám cháy lại xảy ra. Thường do 4 yếu tố chính bao gồm oxi duy trì sự cháy, nhiệt độ cao đủ để đánh ra lửa, nhiên liệu hỗ trợ quá trình cháy và phản ứng hóa học giữa các nguyên tố này. Muốn dập tắt được đám cháy, các chất có trong bình chữa cháy sẽ loại bỏ được 1 trong 4 yếu tố trên và cũng cần tùy thuộc đó là chất cháy gì nữa.

bình chữa cháy
Cần phải đặt bình ở những vị trí phù hợp

Chẳng hạn như nước thì sẽ có khả năng làm giảm nhiệt độ để làm ngăn chặn sự cháy, bọt thì có khả năng làm giảm nhiệt và ngăn chặn oxi từ môi trường bên ngoài. Còn hóa chất khô thì phá vỡ phản ứng hóa học giữa các yếu tố trên.

3. Các loại bình cứu hỏa phổ biến

Về cơ bản thì bình chữa cháy sẽ được chia làm hai loại là bình cứu hỏa cầm tay và bình cứu hỏa xe đẩy, và các chất chữa cháy bên trong chúng cũng khác nhau.

3.1. Bình bọt Foam cứu hỏa

Bình chữa cháy bọt Foam giúp bạn cứu hỏa và dập tắt được đám cháy bằng cách lấy đi yếu tố nhiệt độ trong tam giác lửa. Bọt chữa cháy sẽ ngăn chặn oxy từ môi trường bên ngoài tham gia vào sự cháy ấy. Bình cứu hỏa bọt Foam chỉ dành cho các đám cháy loại A.

3.2. Bình cứu hỏa hóa chất khô

Bình cứu hỏa hóa chất khô làm dập tắt đám cháy chủ yếu dựa vào cách là làm gián đoạn phản ứng hóa học gây nên đám cháy. Đây là loại bình cứu hỏa được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay vì nó hoàn toàn hiệu quả với các đám cháy loại A, B, C.

bình chữa cháy
Tùy thuộc mỗi loại đám cháy mà cách chọn bình khác nhau

3.3. Bình cứu hỏa hóa chất ướt

Cũng giống như những bình chữa cháy khác, bình cứu hỏa hóa chất ướt sẽ giúp loại bỏ đám cháy bằng cách tạo ra một lớp ngăn chặn yếu tố oxy và nhiên liệu. Hóa chất ướt của bình cứu hỏa loại E được sản xuất để chữa những đám cháy liên quan đến dầu, mỡ ở trong nhà bếp. Một lưu ý dành cho bạn là đối với những bình cứu hỏa được nhập khẩu từ Mỹ thì ký hiệu trên bình là chữ K.

3.4. Bình chữa cháy CO2

Bình chữa cháy CO2 dập tắt đám cháy bằng cách lấy đi nguyên tố oxi tạo nên đám cháy, loại bỏ nhiệt với lượng xả lạnh. Bình cứu hỏa loại này được áp dụng với các đám cháy lớp B và C, chứ không thể hiệu quả với đám cháy loại A.

4. Lựa chọn bình cứu hỏa

Hiện nay có rất nhiều bình chữa cháy khác nhau, mỗi loại cũng được thiết kế chuyên dụng cho từng loại đám cháy. Chinh vì vậy, khi lựa chọn bình cứu hỏa cho nhà, công trình nào đó, người thi công thiết kế cần phải cân nhắc thật kĩ về những sự cố có khả năng phát sinh. Sau đó lựa chọn một loại bình cứu hỏa phù hợp dựa trên ký hiệu được ghi ở trên bình.

bình chữa cháy
Thực hành khi có trường hợp xấu xảy ra

Hầu hết tất cả các bình cứu hỏa được sử dụng cho nhà ở hay những nơi công cộng thuộc nhóm ABC. Chúng phù hợp để dập tắt những đám cháy liên quan đến gỗ, giấy, chất lỏng và chất rắn hóa lỏng cùng với những đám cháy chất khí.

5. Tiêu chuẩn trang trí, bố trí bình cứu hỏa

Theo TCVN 3890: 2009 về vị trí để lắp đặt bình chữa cháy cho nhà ở và công trình, bình cứu hỏa cần được trang trí, bố trí theo quy định sau:

Tất cả những hạng mục, công trình và nhà ở có nguy cơ gặp nguy hiểm cháy nổ cần phải trang bị bình cứu hỏa xách tay hoặc bình cứu hỏa có bánh xe. Kể cả cho dù đã trang bị hệ thống chữa cháy.

Các bình chữa cháy tự động phải được trang bị cho các khu vực nguy hiểm không nắm bắt được hoặc con người không tiếp cận được. Bình cứu hỏa tự động phải phù hợp với diện tích bảo vệ và chiều cao hoặc lắp đặt cho từng bình. Nó phải được bố trí dựa trên những tính toán mức trang bị, khoảng cách di chuyển thực tế từ vị trí đặt bình đến điểm xa nhất theo quy định. Số lượng bình dự trữ không được ít hơn 10% tổng số bình được trang bị, bố trí ở nhiều vị trí, tránh tập trung cùng một chỗ.

Trên đây là những thông tin liên quan đến bình chữa cháy bạn cần phải lưu ý. Hiện nay bất cứ lúc nào cũng có thể xảy ra cháy nổ, vì vậy hãy trang bị bình cứu hỏa tại nhà và công trình để ứng phó kịp thời, giảm tác động nguy hiểm từ đám cháy.