Bóng Rổ Ra Đời Khi Nào? Tất Cả Các Vị Trí Trong Bóng Rổ

các vị trí trong bóng rổ rất đa dạng

Khác với bóng đá, bóng rổ bao gồm 5 vị trí với những đặc điểm và vai trò riêng biệt. Mỗi người chơi sẽ có một vai trò và trách nhiệm riêng cụ thể đến chiến thắng của cả đội. Hãy cùng tìm hiểu về sự ra đời và các vị trí trong bóng rổ nhé!

1. Bóng rổ là gì?

Bóng rổ là một môn thể thao thi đấu đối kháng trực tiếp giữa hai đội. Vì vậy, đây là một môn thể thao thể hiện tinh thần đồng đội mạnh mẽ. Mỗi đội đấu bóng gồm có 5 thành viên, tổng cộng 10 người sẽ thi đấu với nhau trên một sân hình chữ nhật. Mục tiêu là ném bóng vào rổ của đối phương và ghi càng nhiều điểm càng tốt. Đồng thời cũng phải hạn chế không cho đối thủ ném bóng vào rổ đội mình.

các vị trí trong bóng rổ
Bóng rổ thi đấu gồm 10 cầu thủ của cả 2 đội

2. Bóng rổ ra đời như thế nào?

Trước khi biết các vị trí trong bóng rổ, bạn nên tìm hiểu về nguồn gốc của bộ môn này. Bóng rổ là môn thể thao được sáng tạo ra bởi giáo viên thể dục người Mỹ gốc Canada  James Naismith của học viện Springfield, Springfield, Massachusetts, Hoa Kỳ, năm 1891.

Thời gian đó các môn thể thao chủ yếu được chơi ngoài trời. Và vào mùa đông, học sinh không thể luyện tập và thi đấu được bất kỳ môn thể thao nào. Các giáo viên thể dục lúc bấy giờ rất hoang mang và băn khoăn. Họ không ngừng tìm tòi, vắt óc suy nghĩ để phát triển một môn thể thao mới có thể chơi trong nhà và đáp ứng được nhu cầu tập luyện cho học sinh vào mùa đông.

Ban đầu Naismith có ý định phát triển một môn thể thao dựa trên môn bóng đá Mỹ – soccer và lacrosse. Nhưng ý tưởng đó đã sớm bị loại bỏ vì ông cho rằng bóng đá Mỹ quá thô bạo, còn hai môn kia chủ yếu dựa trên khả năng sức mạnh tốc độ, không có tính nghệ thuật. Và yếu tố tiên quyết mà môn thể thao khi được sáng tạo ra đó là có thể chơi được trong nhà thể dục, trong phòng tập. Yếu tố thứ hai cần quan tâm đó là phải đơn giản và dễ hiểu. Ngoài ra còn phải tuyệt đối không được sử dụng các vật dụng có thể gây sát thương như que, gậy. Sau nhiều thời gian suy nghĩ, ông đã quyết định tạo ra một môn thể thao thi đấu mới chỉ với quả bóng và các cầu thủ sẽ sử dụng tay không để bắt, ném và chuyển cho đồng đội. Do đó, bóng rổ ra đời.

các vị trí trong bóng rổ
Ban đầu bóng rổ được tạo ra chỉ để cho học sinh luyện tập trong điều kiện thời tiết xấu

Bóng rổ ban đầu được chơi bằng một quả bóng đá. Sau đó, những quả bóng được làm riêng, chuyên dùng để chơi bóng rổ xuất hiện. Những quả bóng rổ đầu tiên có màu nâu. Đến cuối năm 1950, Tony Hinkle nhận thấy rằng một quả bóng sáng màu hơn sẽ dễ nhìn hơn đối với người chơi và khán giả. Chính vì thế, quả bóng rổ cam ra đời và được sử dụng rộng rãi đến ngày nay.

Vì lịch sử ra đời trên nên vào thời gian đầu, bóng rổ chỉ là môn thể thao được huấn luyện cho học sinh trong điều kiện thời tiết xấu. Ngày nay, bóng rổ đã được phát triển và trở thành một trong những môn thể thao phổ biến và được xem, được thi đấu rộng rãi trên toàn thế giới.

3. Bóng rổ tính điểm như thế nào?

Giống như những môn thể thao thi đấu đối kháng khác. Mục tiêu của các cầu thủ bóng rổ là ném bóng vào bảng rổ đối phương và ghi càng nhiều điểm càng tốt. Điểm số trong bóng rổ được tính bằng những của ném bóng lọt rổ và kỹ thuật người chơi sử dụng để lên rổ.

Sân thi đấu bóng rổ được chia ra làm 3 khu vực gồm vùng bên ngoài vạch 3 điểm 6m25 (guards), khu vực nằm giữa vòng 3 điểm và khu vực hình thang (forward) và khu vực trung tâm bên trong hình thang (center).

Một cú ném rổ gần trong phạm vi quy định sẽ được ghi nhận 2 điểm. Cú ném rổ thành công được thực hiện phía sau vạch 3 điểm sẽ có giá trị 3 điểm. 3 điểm cũng là mức điểm cao nhất trong bóng rổ.

Trong trường hợp cầu thủ đang thực hiện cú ném rổ nhưng lại có lỗi xảy ra từ một cầu thủ của bên đội đối phương mà bóng vẫn vào rổ thì trái bóng đó vẫn được tính và bắn phạt thêm một trái nữa. Quả ném phạt này sẽ có giá trị 1 điểm.

4. Các vị trí trong bóng rổ

Khác với bóng đá, mỗi đội chơi khi ra sân có thể có 1 hoặc 2 tiền đạo, 3 hoặc 4 tiền vệ… Trong bóng rổ, mỗi đội chỉ có 5 cầu thủ và mỗi cầu thủ sẽ đảm nhận một vị trí nhất định. Có 5 vị trí cơ bản thi đấu trong bóng rổ. Tương ứng với mỗi khu vực trong sân sẽ là “lãnh thổ” hoạt động chủ yếu của vị trí mà cầu thủ đảm nhận.

các vị trí trong bóng rổ
5 vị trí cơ bản trong bóng rổ

4.1. Point Guard (PG) – Hậu vệ dẫn bóng

Khu vực hoạt động: Bên ngoài vạch 3 điểm (guards)

Hậu vệ dẫn bóng là một trong các vị trí bóng rổ nòng cốt trong đội. PG còn được coi là nhạc trưởng, duy trì nhịp độ trận đấu, là người ảnh hưởng chính đến tình hình của toàn đội. Một hậu vệ dẫn bóng phải có khả năng đoán biết trước được trận đấu, có những đường chuyền bóng và xử lý bóng chắc chắn, nhạy bén và linh hoạt. Đồng thời còn phải đột phá, xung phong có chiến lược thông minh vào bên trong lãnh địa của đối phương.

các vị trí trong bóng rổ
Hậu vệ dẫn bóng có vai trò quan trọng trong một đội thi đấu

Ngoài khả năng đưa ra những đường chuyền mang tính quyết định cho đồng đội, khu vực hoạt động cách xa bảng rổ (ngoài vạch 3 điểm), do đó khả năng ném xa ở cự li 3 điểm luôn là vũ khí lợi hại của một PG.

Mặc dù vị trí này thường là những cầu thủ bóng rổ có chiều cao khiêm tốn. Tuy nhiên, không phải luôn luôn là như vậy. Bất kỳ người chơi nào có các kỹ năng cần thiết đều có thể chơi vị trí này, bất kể họ cao bao nhiêu. 

Có rất nhiều cầu thủ bắt đầu sự nghiệp bóng rổ của mình ở vị trí là một PG trước khi chuyển sang đảm nhiệm một vị trí khác. Một điều thú vị là đa phần các PG đề giữ luôn chức vụ đội trưởng của các đội bóng rổ.

4.2. Các vị trí trong bóng rổ: Shooting guard (SG) – Hậu vệ ghi điểm

Khu vực hoạt động: Bên ngoài vạch 3 điểm (guards)

Nếu hậu vệ dẫn bóng là nhạc trưởng thì hậu vệ ghi điểm đóng vai trò là những nhạc công xuất sắc. Hậu vệ ghi điểm, đúng như tên gọi, phải là những người có khả năng ghi điểm tốt nhất, dứt điểm các pha bóng xuất sắc nhất.

Họ là những người có khả năng thi đấu độc lập cao. Đồng thời cũng là đối thủ đáng gờm tăm tia vị trí đội trưởng của những hậu vệ dẫn bóng. Đây cũng là một trong những vị trí có ít sự thay đổi nhất kể từ khi môn thể thao này ra đời.

Hậu vệ ghi điểm, còn có tên gọi khác là hậu vệ thứ 2, được coi là những thành viên đa-zi-năng nhất của một đội bóng rổ. Họ phải tự lực cánh sinh, tự tạo khoảng trống và tự tạo cơ hội ghi điểm cho mình. Vì đặc điểm trên nên những SG phải là những người có kỹ thuật chơi cá nhân thuộc hàng xuất sắc. Họ phải giải quyết linh hoạt tình huống và có thể định đoạt trận đấu. Vị trí này cũng chịu trách nhiệm thiết lập các lối chơi tấn công. 

Chiều cao lý tưởng cho mỗi SG từ khoảng 1m91 cho đến 2m01. Một trong những gương mặt tiêu biểu nhất cho vị trí này là siêu sao huyền thoại bóng rổ Michael Jordan.

các vị trí trong bóng rổ
Huyền thoại bóng rổ đảm nhiệm vị trí hậu vệ ghi điểm Michael Jordan

4.3. Power forward (PF) – Tiền phong chính

Khu vực hoạt động: bên trong khu vực 3 điểm và vùng trung tâm hình thang (forward và center).

Tiền phong chính là cầu thủ “vâng lời nhất” vì thi đấu chính xác theo những gì huấn luyện viên đề ra. Các PF là người thi đấu gần Trung phong (C) nhất. Và phải hỗ trợ Trung phong nhiều nhất trong việc tranh bóng bật bảng (rebound), cả khi tấn công lẫn phòng thủ. Các Tiền phong chính là người có khả năng ghi điểm khi bóng bật bảng. Cầu thủ đảm nhận vị trí Power Forward trong bóng rổ đòi hỏi phải có một sự pha trộn hoàn hảo của sức mạnh và chiều cao vượt trội. Vì khi càng đến gần rổ thì việc ném bóng thành công càng trở nên khó khăn.

Tiền phong chính được coi là cầu thủ mạnh mẽ nhất trong mỗi đội bóng. Trong NBA, các tiền phong chính thường cao từ 2m06 đến 2m11.

Có rất ít những cầu thủ bóng rổ chơi ở vị trí này có khả năng ném 3 điểm, một vài trường hợp ngoại lệ có Peja Stojakovic (New Orleans Hornets), Ersan Iiyasova (Milwaukee Bucks), Rashard Lewis (Orlando Magic) và Andrea Bargnani (Toronto Raptors).

các vị trí trong bóng rổ
Kevin Garnett – tiền phong chính điển hình

4.4. Các vị trí trong bóng rổ: Small forward (SF) – Tiền phong phụ

Khu vực hoạt động: bên trong khu vực 3 điểm và vùng trung tâm hình thang (forward and center).

Tiền phong phụ gần giống như hậu vệ ghi điểm nhưng chơi gần rổ hơn. SF đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong trận đấu bởi họ giúp gắn kết các vị trí khác trong một đội bóng rổ. Họ phải đảm bảo được yếu tố nhanh nhẹn và mạnh mẽ ở khu vực bên trong rổ. 

Có thể có chiều cao khiêm tốn hơn so với Tiền phong chính (PF) và Trung phong (C). Tại giải NBA, chiều cao của các SF dao động trong khoảng 1m96 đến 2m11.

Phạm vi hoạt động của một tiền phong phụ tương đối tự do và linh hoạt. Không chỉ vậy, các chức năng mà tiền phong phụ đảm nhiệm cũng linh hoạt không kém. Họ có thể biến hóa linh hoạt. Từ SG trong trận này nhảy sang PF trong trận khác là chuyện thường ngày ở huyện.

các vị trí trong bóng rổ
Đồng đội thân thiết của Michael Jordan, tiền phong phụ Scottie Pippen

4.5. Các vị trí trong bóng rổ: Center (C) – Trung phong

Khu vực hoạt động: bên trong khu vực 3 điểm và vùng trung tâm hình thang (forward và center).

Trung phong là những cầu thủ có thể hình cao to vạm vỡ nhất nhưng lại có kỹ thuật cá nhân “hiếm hoi” nhất. Các trung phong hoạt động trong một phạm vi cố định khá hẹp trong khu vực hình thang. Nhiệm vụ chính của những trung phong là bắt bóng bật bảng (rebound), ghi điểm ở khu vực dưới rổ. Đồng thời còn phải cản phá những pha dứt điểm cuối cùng của đối phương (block).

Trong chiến thuật bóng rổ, vị trí trung phong còn được coi là trục của đội bóng. Vì cả đội luôn phải thi đấu xoay quanh cầu thủ to lớn nhất này. Điều kiện cần để có thể chơi ở vị trí này chính là chiều cao vượt trội và thể hình to lớn. Các trung phong to lớn của NBA có chiều cao khoảng từ 2m1 đến 2m3.

các vị trí trong bóng rổ
Chàng trai trung phong cao to David Robinson

Ngày nay, khi thi đấu, các trung phong đã có sự linh hoạt hơn, không còn chơi cứng nhắc theo phong cách cổ điển “tập trung vào bảng rổ” nữa. Họ thi đấu linh hoạt hơn với những pha ghi điểm đa dạng thay vì chỉ đơn thuần nhảy lên và úp rổ (dunk) ghi điểm.

Hy vọng bài viết này sẽ có thể cung cấp cho bạn nhiều thông tin bổ ích về sự ra đời kỳ thú của bóng rổ. Đồng thời hiểu rõ hơn về các vị trí trong bóng rổ của các cầu thủ.