Chùa Thiên Mụ – Địa Điểm Du Lịch Vô Cùng Nổi Tiếng Tại Huế

chùa thiên mụ

Có một địa điểm tôn giáo ở Huế, Việt Nam hấp dẫn du khách bởi những công trình kiến ​​trúc thờ tự đẹp và cổ kính, đó là chùa Thiên Mụ. Một địa điểm du lịch không thể không bỏ qua khi du khách đã đi tới đây. Hãy cùng Bihaku.vn tìm hiểu thêm về chùa Thiên Mụ nhé

1. Chùa Thiên Mụ nằm ở đâu?

Chùa Thiên Mụ (hay còn gọi là chùa Linh Mụ), là một trong những ngôi chùa cổ kính và hấp dẫn nhất ở thành phố Huế. Tọa lạc trên đồi Hà Khê, bờ Bắc sông Hương, thuộc làng Hương Long, cách thành phố Huế 5 km, rất dễ đi từ trung tâm thành phố.

Tên chùa bắt nguồn từ một truyền thuyết đặc biệt. Cách đây rất lâu, một bà lão xuất hiện trên ngọn đồi nơi ngôi chùa ngày nay, nói với người dân địa phương rằng một vị Chúa sẽ đến và xây dựng một ngôi chùa Phật giáo cho sự thịnh vượng của đất nước. 

Vì vậy, chúa Nguyễn Hoàng đã ra lệnh cho xây dựng chùa là “Tiên nữ” hay còn gọi là Thiên Mụ trong tiếng Việt (còn gọi là Linh Mụ). Nhờ lịch sử huyền bí như vậy nên chùa đã thu hút rất đông du khách thập phương trong và ngoài nước đến để tự mình khám phá sự tích.

2. Điểm nổi bật của chùa Thiên Mụ

2.1 Sự hình thành và phát triển

chùa thiên mụ
Sự hình thành và phát triển

Ngôi chùa đẹp được xây dựng vào năm 1601. Sau này qua nhiều đời vua triều Nguyễn như Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Thành Thái đều đã cho trùng tu lại chùa. Vào thời điểm ban đầu, Hoàng là tỉnh trưởng của tỉnh Thuận Hóa (nay là Huế), bắt đầu cai trị nhà nước độc lập của mình ở miền Trung Việt Nam. 

Theo sử sách của Hoàng gia, Hoàng trong một chuyến đi tham quan và nghỉ mát, ngắm cảnh biển và núi của địa phương khi đi ngang qua ngọn đồi, nay là địa điểm của chùa Thiên Mụ. 

Khi nghe truyền thuyết địa phương được đề cập, ông đã cho xây dựng chùa. Ngôi đền ban đầu có hình thức xây dựng rất đơn giản, nhưng theo thời gian, nó đã được tái phát triển và mở rộng với nhiều đặc điểm phức tạp hơn.

2.2 Một địa điểm kiến ​​trúc đặc biệt

Điểm nổi bật nhất của chùa là tháp Phước Duyên (ban đầu gọi là tháp Từ Nhãn), được vua Thiệu Trị cho dựng năm 1884 và đã trở thành biểu tượng không chính thức của Huế. Tháp hình bát giác này có bảy tầng (cao 2m), thờ một vị Phật xuất hiện dưới hình dạng con người. Đây là bảo tháp cao nhất Việt Nam, và thường là chủ đề của các bài đồng dao và ca dao về Huế, đó là biểu tượng và sự liên kết của nó với thành phố. Quan trọng hơn, nó được coi là biểu tượng không chính thức của kinh đô cũ.

Bên trái của tháp là một gian nhà che chở một quả chuông lớn. Quả chuông có tên là Đại Hồng Chung do chúa Nguyễn Phúc Chu đúc năm 1710. Nó nổi tiếng với kích thước khủng, cao 2,5m và nặng 3.285 kg. Nó được coi là một thành tựu nổi bật của nghề đúc đồng thế kỷ 18.

Bên phải tháp có chứa một tấm bia có niên đại từ năm 1715. Nó được đặt trên lưng một con rùa lớn bằng đá cẩm thạch, biểu tượng của sự trường thọ và cao 2,58 m.

Bên cạnh đó, bên trong chùa còn có một số tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng có sức hút lớn đối với du khách. Ví dụ như điện thờ Đại Hùng, chính điện, nơi có kiến ​​trúc nguy nga. Là những bức tượng đúc bằng đồng, nó là nơi cất giữ một số cổ vật quý giá: chiếc chiêng đồng đúc năm 1677, tấm ván mạ vàng bằng gỗ có khắc chữ của Chúa Nguyễn Phúc Chu (1714).

2.3 Vai trò lịch sử của chùa Thiên Mụ

chùa thiên mụ
Vai trò lịch sử của chùa Thiên Mụ

2.4 Vai trò lịch sử của chùa Thiên Mụ

Bên cạnh giá trị kiến ​​trúc, chùa Thiên Mụ có vai trò lịch sử to lớn, có sức hút đối với du khách. Trong suốt mùa hè năm 1963, chùa Thiên Mụ, cũng như nhiều chùa ở miền Nam Việt Nam, trở thành một điểm nóng của cuộc biểu tình chống chính phủ. Đa số Phật tử miền Nam Việt Nam từ lâu đã bất bình với sự cai trị của Tổng thống Ngô Đình Diệm kể từ khi ông lên nắm quyền vào năm 1955.

Diệm đã thể hiện sự thiên vị mạnh mẽ đối với người Công giáo và phân biệt đối xử với Phật tử trong quân đội, công vụ và phân phối viện trợ của chính phủ. Sự bất mãn với Diệm bùng nổ thành cuộc biểu tình hàng loạt ở Huế vào mùa hè năm 1963 khi chín Phật tử chết dưới tay quân đội và cảnh sát của Diệm vào ngày lễ Vesak, ngày sinh của Đức Phật Gautama. 

Theo đó, các cuộc biểu tình của Phật giáo đã được tổ chức trên khắp đất nước và ngày càng lớn mạnh về quy mô. Trong những ngày lịch sử đó, chùa Thiên Mụ là một điểm tổ chức lớn của phong trào Phật giáo và thường là địa điểm của các cuộc tuyệt thực, chướng ngại và biểu tình.

Ngày nay, xung quanh chùa là hoa và cây cảnh. Phía cuối khu vườn trải dài một rừng thông yên tĩnh và lãng mạn. Nó được bảo trì rất tốt và rất chào đón tất cả du khách.

Lưu ý: Bạn có thể đến chùa Thiên Mụ bằng ô tô hoặc thuyền.

Vị trí: Làng Hương Long, bờ Bắc sông Hương – cách trung tâm thành phố Huế 5 km

Nằm bên bờ sông Hương thơ mộng cùng với kiến ​​trúc truyền thống đặc trưng của các ngôi chùa Huế, chùa Thiên Mụ đã trở thành một trong những địa điểm thu hút khách du lịch bậc nhất ở thành phố Huế. Du khách nên đi tour quanh thành phố Huế nên ghé thăm chùa này vào buổi chiều để có thể quan sát thời gian cầu nguyện của các nhà sư trong chùa cũng như ngắm cảnh hoàng hôn tuyệt đẹp trên sông Hương.

3. Lịch sử chùa thiên Mụ

chùa thiên mụ
Lịch sử chùa thiên Mụ

Chùa Bà Thiên Hậu (tiếng Việt: Chùa Thiên Mụ, còn gọi là chùa Linh Mụ) là một ngôi chùa lịch sử ở thành phố Huế, Việt Nam. Ngôi chùa bảy tầng mang tính biểu tượng của nó được coi là biểu tượng không chính thức của thành phố, và ngôi chùa thường là chủ đề của các bài đồng dao và ca dao về Huế. 

Chùa tọa lạc trên đồi Hà Khê, thuộc phường Hương Long, Huế. Nó cách Kinh thành Huế do triều Nguyễn xây dựng khoảng 5 km (3,1 mi) và nằm trên bờ Bắc sông Hương. 

4. Lịch sử

Được xây dựng vào năm 1601 theo lệnh của chúa Nguyễn đầu tiên là Nguyễn Hoàng, lúc bấy giờ là tổng trấn Thuận Hóa (nay là Huế). Các chúa Nguyễn trên danh nghĩa, là những quan chức của nhà Lê cai trị ở Hà Nội, nhưng trên thực tế là người cai trị độc lập ở miền Trung Việt Nam. 

chùa thiên mụ
Một góc bến sống chùa Thiên Mụ

Theo biên niên sử của Hoàng gia, trong khi đi tham quan vùng phụ cận, Hoàng đã được nghe kể về truyền thuyết địa phương, trong đó có một bà lão, được gọi là Thiên Mụ (nghĩa đen là “thiên nữ”), mặc đồ xanh đỏ ngồi tại khu vực này, xoa má. 

Cô báo trước rằng một vị lãnh chúa sẽ đến và dựng một ngôi chùa trên đồi để cầu nguyện cho sự thịnh vượng của đất nước. Sau đó cô ấy biến mất sau khi đưa ra lời tiên tri của mình. Nghe tin, Hoàng ra lệnh xây dựng một ngôi đền tại địa điểm này, từ đó bắt đầu có Thiên Mụ Tự.

Ngôi đền ban đầu được xây dựng đơn giản, sau đó được mở rộng và tân trang lại. Năm 1665, chúa Nguyễn Nguyễn Phúc Tần tiến hành xây dựng lớn.

Năm 1695, Thiền sư Thích Đại Sán, thuộc phái Tào Động, từ Trung Quốc sang. Ông đã được mời đến Huế với tư cách là khách của Chúa Nguyễn để thành lập một giáo đoàn Phật giáo và giám sát sự phát triển của giáo đoàn. 

Ông là một nhà Phật học nổi tiếng thời nhà Thanh, được chúa Nguyễn Phúc Chu bảo trợ và được bổ nhiệm làm trụ trì chùa. Vào tháng thứ bảy năm 1696, ông trở về Trung Quốc, nhưng đã phát nguyện Bồ tát cho Chu. 

Năm 1710, nhà Chu tài trợ đúc quả chuông khổng lồ nặng 3.285 kg và được coi là một trong những di tích văn hóa được đánh giá cao nhất thời bấy giờ ở Việt Nam. Chuông được cho là có thể nghe được cách đó 10 km và là chủ đề của nhiều bài thơ và bài hát, trong đó có một bài của Hoàng đế Thiệu Trị nhà Nguyễn trị vì vào những năm 1840.

chùa thiên mụ
Góc chụp từ trên cao của chùa Thiên Mụ

Năm 1714, Chu giám sát một loạt các dự án mở rộng và xây dựng lớn khác, giai đoạn mở rộng lớn nhất trong lịch sử của chùa. Bộ tam quan chính được dựng lên, ngoài ra còn có các điện thờ các cõi trời, Ngọc Hoàng, Thập Vương, sảnh hoằng pháp, tháp lưu kinh, tháp chuông, tháp trống, thiền đường và sảnh thờ Đức Quán Thế Âm. và Đức Phật Dược Sư và khu sinh hoạt cho tăng đoàn. 

Chư cũng đã tổ chức cho các khóa an cư kiết hạ diễn ra hàng năm vào khoảng từ rằm tháng 4 đến tháng 7 âm lịch. Truyền thống đã được khánh thành vào thời Đức Phật Gautama ở Ấn Độ cổ đại trùng vào mùa mưa. 

Trong thời gian này, các nhà sư sẽ ở yên một chỗ và theo đuổi các hoạt động tâm linh của họ, thay vì lang thang và truyền bá giáo pháp cho quần chúng, vì họ rất dễ dẫm lên chúng sinh trong thời gian này do nước che lấp đường đi của họ. 

Ông cũng đã tổ chức một chuyến thám hiểm đến Trung Quốc để mang về các bản sao của Đại tạng kinh và các bộ kinh Đại thừa, gồm hơn một nghìn quyển, và lưu giữ chúng trong chùa.

Vào thế kỷ 19, chùa được bảo trợ bởi các vị hoàng đế nhà Nguyễn, và được vua Gia Long thành lập vào năm 1802 sau khi thống nhất đất nước Việt Nam hiện đại. Người kế vị là Minh Mạng đã tài trợ cho việc mở rộng và tu bổ thêm ngôi chùa. 

Vua Thiệu Trị, người kế vị Minh Mạng, cho dựng tháp Từ Nhân vào năm 1844, ngày nay được gọi là tháp Phước Duyên. Tháp gạch cao 21m, có hình bát giác và có bảy tầng, mỗi tầng thờ một vị Phật khác nhau. 

Tháp đã đứng đó từ đó, nhìn ra sông Hương, và đã trở thành một trong những thắng cảnh của Huế và sông Hương. Tác động của nó đến mức nó đã trở thành biểu tượng không chính thức của thành phố.

Ngôi đền còn có tượng một con rùa lớn bằng đá cẩm thạch, biểu tượng của sự trường thọ. Bên cạnh tháp, hai bên là các công trình ghi lại lịch sử kiến ​​trúc của tháp, cũng như các bài thơ khác nhau do Thiệu Trị sáng tác.

chùa thiên mụ
Bối cảnh một góc chụp ngày xưa của chùa thiên mụ

Chùa và các công trình kiến ​​trúc của chùa đã bị hư hại nghiêm trọng trong một trận lốc xoáy vào năm 1904. Vua Thành Thái đã cho phép trùng tu lại vào năm 1907 và nó vẫn tiếp tục cho đến ngày nay, mặc dù về cơ bản nó vẫn kém hoành tráng và rộng hơn như những ngày còn lại của triều Nguyễn trước cơn bão.

Ngày nay, một cơ sở du lịch cũng hiện diện giữa các khu vườn và khuôn viên của chùa, và một bảo tháp đã được dựng lên để tôn vinh Hòa thượng Thích Ðôn Hậu, trụ trì chùa trong giai đoạn tái thiết vào thế kỷ 20. Thánh thể của Ngài được quàn trong bảo tháp, là một vườn cây tùng. 

Trong chánh điện có tượng Phật Di Lặc, hai bên là Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi (Văn Thù Bồ Tát) và Bồ Tát Phổ Hiền (Phổ Hiền Bồ tát).

Trong suốt mùa hè năm 1963, chùa Thiên Mụ, cũng như nhiều chùa ở miền Nam Việt Nam, trở thành một điểm nóng của cuộc biểu tình chống chính phủ. Đa số Phật tử miền Nam Việt Nam từ lâu đã bất bình với sự cai trị của Tổng thống Ngô Đình Diệm kể từ khi ông lên nắm quyền vào năm 1955. 

Ông Diệm đã thể hiện sự thiên vị mạnh mẽ đối với người Công giáo và phân biệt đối xử với Phật tử trong quân đội, công vụ và phân phối viện trợ của chính phủ. Ở nông thôn, trên thực tế, người Công giáo được miễn trừ lao động và ở một số vùng nông thôn, các linh mục Công giáo đã dẫn đầu các đội quân riêng chống lại các làng Phật giáo. 

Sự bất mãn với Diệm bùng nổ thành một cuộc biểu tình lớn ở Huế vào mùa hè năm 1963 khi chín Phật tử chết dưới tay quân đội và cảnh sát của Diệm vào ngày lễ Vesak, ngày sinh của Đức Phật Gautama. 

Vào tháng 5 năm 1963, một đạo luật chống việc treo cờ tôn giáo đã được viện dẫn một cách có chọn lọc; Cờ Phật giáo bị cấm trưng bày trong ngày lễ Vesak trong khi cờ Vatican được trưng bày để kỷ niệm ngày thánh hiến Tổng Giám mục Ngô Đình Thục, anh trai của Diệm. 

Các Phật tử đã bất chấp lệnh cấm và một cuộc biểu tình bắt đầu bằng cuộc tuần hành bắt đầu từ chùa Từ Đàm đến đài phát thanh truyền hình của chính phủ đã kết thúc khi lực lượng chính phủ nổ súng. Kết quả là, các cuộc biểu tình của Phật giáo đã được tổ chức trên khắp đất nước và ngày càng tăng về quy mô, yêu cầu ký kết một Hiệp ước chung để chấm dứt bất bình đẳng tôn giáo. 

Chùa Thiên Mụ là một điểm tổ chức chính của phong trào Phật giáo và thường là địa điểm của các cuộc tuyệt thực, chướng ngại và biểu tình.

Vào đầu những năm 1980, một người đã bị sát hại gần chùa và địa điểm này trở thành tâm điểm của các cuộc biểu tình chống cộng, khiến giao thông quanh cầu Phú Xuân bị đóng cửa. Chính quyền cộng sản đã đáp trả bằng cách bắt giữ các nhà sư với tội danh gây rối trật tự giao thông và trật tự công cộng. 

Ngôi chùa còn lưu giữ chiếc xe cơ giới Austin mà Hòa thượng Thích Quảng Đức lái để tự thiêu ở Sài Gòn năm 1963 chống lại chế độ Diệm. Đây là vụ đầu tiên trong một loạt các vụ tự thiêu của các thành viên tăng lữ Phật giáo, khiến hoàn cảnh của các Phật tử thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế.