Chùa Trấn Quốc – Di Tích Với Hơn 1500 Năm Lịch Sử Việt Nam

chùa Trấn Quốc

Hà Nội luôn là điểm đến tuyệt vời của các tín đồ Phật giáo với nhiều ngôi chùa, đền cổ kính. Hầu hết các chùa cổ đều nằm xung quanh Hồ Tây. Đặc biệt, không đâu tốt hơn chùa Trấn Quốc, ngôi chùa cổ nhất Hà Nội, nếu bạn quan tâm đến Phật giáo.

1. Chùa Trấn Quốc

Chùa Trấn Quốc có hơn 1500 năm tuổi, là một nơi có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng. Đó là lý do chính, khiến ngôi chùa thu hút hàng nghìn du khách từ khắp nơi trên thế giới mỗi năm.

2. Lịch sử chùa Trấn Quốc

Chùa Trấn Quốc ở Hà Nội là ngôi chùa cổ nhất của thành phố, được khởi dựng vào thế kỷ thứ VI dưới thời vua Lý Nam Đế (từ năm 544 đến năm 548), có tuổi đời hơn 1.450 năm. Khi thành lập, đền có tên là Khai Quốc (Khai Quốc), tọa lạc bên bờ sông Hồng, phía ngoài đê Yên Phụ. Khi đối mặt với sự xâm thực của dòng sông, ngôi đền được di dời vào năm 1615 đến cù lao Kim Ngư (Cá Vàng) của Hồ Tây (Hồ Tây), nơi tọa lạc ngày nay. Một con đường đắp cao nhỏ liên kết nó với đất liền.

Lần tu sửa cuối cùng của ngôi đền được thực hiện vào năm 1815 khi cung điện chính, sảnh trước và hậu sảnh của người chết được tái tạo. Chùa là một trong những phần chính của đền Trấn Quốc vì nó là nơi lưu giữ tro cốt của một vị sư quan trọng. Hầu hết các ngôi chùa được xây dựng vào thế kỷ 17.

Các nhà sư đã sống tại chùa Trấn Quốc trong nhiều thế kỷ, giảng dạy các giao pháp của Phật giáo cho công chúng. Trước khi du khách bắt đầu đến, các nhà sư cầu nguyện tại nhiều ngôi đền trải khắp khuôn viên. Qua nhiều năm, ngôi đền được đặt với nhiều cái tên khác nhau là An Quốc (Bình định cõi giới) và Trấn Bắc (Người bảo vệ phương Bắc).

Tại chùa Trấn Quốc cũng có rất nhiều biểu tượng Phật giáo. Bánh xe tám gai là biểu tượng của Phật giáo vì nó tượng trưng cho Bát Chánh Đạo. Ở chùa Trấn Quốc có rất nhiều tượng hoa sen. Những điều này tượng trưng cho sự trong sạch của tâm trí, thân thể và lời nói. 

Hoa sen còn tượng trưng cho sự giác ngộ. Bức tường đá bên hông chùa có nhiều bức chạm khắc hình hoa sen trên đá. Những nét chạm khắc thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam. Với kiến ​​trúc hài hòa tận dụng lợi thế của cảnh non nước, chùa là một điểm tham quan đẹp như tranh vẽ. Khung cảnh hoàng hôn từ khuôn viên chùa nổi tiếng.

chùa Trấn Quốc
Lịch sử chùa Trấn Quốc

Trong khuôn viên của Trấn Quốc là một cây bồ đề được lấy làm gốc của cây ở Bồ Đề Đạo Tràng, Ấn Độ mà Đức Phật đã ngồi và thành đạo. Món quà được làm năm 1959, đánh dấu chuyến thăm của tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad.

Tại chính điện, du khách được thắp hương. Du khách đến thăm đền thờ cũng dâng những lễ vật như thức ăn hoặc một số tiền nhỏ như một món quà để các vị thần ban cho mình những điều may mắn. Hương được đốt lên để gửi lời cầu chúc đến các vị thần và nhận lại những điều may mắn. 

Hương được bày theo số lẻ vì số lẻ được coi là may mắn trong văn hóa Việt Nam. Các số chẵn như số 4 được coi là không may mắn vì từ 4 phát âm giống từ ‘chết’ trong tiếng Trung Quốc. Người dân bày mâm cúng không có thịt vì các nhà sư sống ở Trấn Quốc đều ăn chay.

Ở chùa Trấn Quốc còn thờ các vị Phật nữ, được gọi là “Phật bà”. Miếu của họ ở phía trước của sân. Đây là một số vị thần cổ nhất được thờ ở Việt Nam và có ở Việt Nam trước Đức Phật.

Những tín đồ đến bên trong chùa để cầu nguyện có thể đến bất cứ lúc nào họ muốn. Tuy nhiên, nó đặc biệt phổ biến trong tháng 1 Âm lịch. Họ cầu nguyện ở nhiều miếu lớn nhỏ xung quanh chùa.

3. Kiến trúc và kết cấu

Chùa Trấn Quốc nổi tiếng với những giá trị văn hóa và Phật giáo sâu sắc. Nổi tiếng với chốn linh thiêng và cảnh quan tuyệt đẹp, chùa Trấn Quốc từng là nơi vãn cảnh yêu thích của nhiều bậc vua chúa Việt Nam trong các dịp lễ tết đặc biệt như lễ Tết, ngày rằm. Đã hơn 1000 năm trôi qua, ngôi chùa vẫn giữ được sự nổi tiếng và nét độc đáo trong kiến ​​trúc bất chấp quá trình đô thị hóa.

chùa Trấn Quốc
Kiến trúc và kết cấu của chùa Trấn Quốc

Với vị trí thuận lợi nằm ngay cạnh Hồ Tây rực rỡ và trên một hòn đảo được nối với nhau bằng cây cầu nối giữa hai hồ thơ mộng nhất của Hà Nội là hồ Trúc Bạch và hồ Tây, chùa thu hút rất đông du khách mỗi ngày.

Trấn Quốc có kiến ​​trúc đặc biệt giống với những ngôi chùa cổ ở Hà Nội. Nó mang hình ảnh kiến ​​trúc đậm nét Phật giáo với nhiều lớp công trình. Bạn có thể thấy rõ điều đó qua ba gian nhà chính của chùa. Tại sao lại có 3 ngôi nhà chính? Vì người Việt tin rằng số 3 tượng trưng cho sự may mắn và thịnh vượng.

Lối vào của nó là một điểm độc đáo của chùa. Khi nhìn thấy cánh cổng từ xa, nó có vẻ bị lệch, nhưng không có cảm giác gì về nó khi đến gần. Đi qua cổng, bạn cần đi theo lối được lát bằng gạch đỏ để có thể nhìn thấy không gian bên trong.

Tiền đường (Nhà tiền đường) nằm trước gác chuông, quay mặt về hướng Tây. Phía trước Nhà tiền đường có đặt lư hương ngoài sân để phật tử và du khách thập phương.

Nhà Tổ (Nhà Tổ) ở bên phải Tiền Đường, thờ các bậc danh sư đời trước.

Nhà Bia (Nhà bia) nằm bên trái Tiền đường, lưu giữ 14 tấm bia quan trọng được khắc từ năm 1813 đến năm 1815. Nó thể hiện quá trình tu bổ của chùa sau một thời gian dài đổ nát.

Ba ngôi nhà chính nối liền nhau tạo cho chùa như một bông sen đang nở. Có thể nói, chùa Trấn Quốc là sự kết hợp hài hòa giữa khung cảnh thanh tịnh của vườn cây xanh, hồ nước xa và kiến ​​trúc cổ kính, uy nghiêm. Chính vì vậy mà nơi đây đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia vào năm 1962.

4. Điểm nổi bật của chùa Trấn Quốc

chùa Trấn Quốc
Điểm nổi bật của chùa Trấn Quốc

Đi ngang qua khu vườn, du khách có cơ hội nhìn thấy cây bồ đề linh thiêng với những chiếc lá hình trái tim. Cây được tặng cho ngôi đền vào năm 1959 bởi Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad. Nhiều người cho rằng đó là một nhánh của cây bồ đề thiêng nơi Đức Phật đã giác ngộ. Đó là lý do tại sao khách du lịch và những người hành hương đến đây để tôn vinh di tích này từ khắp nơi trên thế giới.

Bên cạnh đó, hệ thống tượng thờ khá hoàn chỉnh vẫn còn được lưu giữ trong chùa Trấn Quốc. Có thể nói, Trấn Quốc là một bảo tàng nhỏ lưu giữ những cổ vật vô giá. Hầu hết đều có tuổi đời hàng trăm năm như một số tượng thờ ở gian đình. Đáng chú ý là tượng Tam thế và các vị tổ của chùa. Nổi bật nhất phải kể đến tượng Phật nhập Niết bàn (dân gian thường gọi là Phật Nằm, người Việt gọi là Thích ca nhập Niết bàn). Tượng của ông hiếm thấy ở miền Bắc mà chủ yếu thấy ở Thái Lan hoặc Lào. Và, bức tượng được đánh giá là bức tượng đẹp nhất Việt Nam.

chùa Trấn Quốc
Tượng thờ ở chùa Trấn Quốc

Do có phong cảnh đẹp và thanh bình nên chùa Trấn Quốc đã được nhắc đến trong rất nhiều bài thơ, câu đối của các vua và quan lại Việt Nam, đặc biệt là dưới triều Nguyễn. Đến nay, trong chùa còn lưu giữ nhiều bài thơ. Bạn sẽ có cơ hội tìm hiểu phong cách văn học Việt Nam trong quá khứ và lịch sử đất nước.

Sẽ là một thiếu sót nếu không nhắc đến “Bảo Tháp Lục Độ Đài Sen”. Nó là một tòa nhà mười một tầng cao 15 mét. Được xây dựng vào năm 1998, nó có sáu cửa vòm và một bức tượng trên mỗi tầng. Các bức tượng giống như Đức Phật A Di Đà và được làm bằng đá quý. Trên đỉnh tháp có một đài sen chín tầng và được gọi là “Cửu Phẩm Liên Hoàn”.

5. Làm thế nào để đến chùa Trấn Quốc

Chùa chỉ cách trung tâm thành phố 5 km nên bạn có thể đến đó bằng nhiều phương tiện giao thông khác nhau.

  • Bằng xe buýt: bạn có thể bắt xe buýt số 50 đưa bạn đến ngay trước chùa. Nếu không tiện bắt xe buýt này. Bạn có thể lên những chiếc xe buýt có số 31, 41, 55A, 55B hoặc 58 dừng tại bến xe An Dương, sau đó đi bộ khoảng 5 phút là đến nơi.
  • Đi bằng taxi: Để đến chùa bằng taxi, tốt hơn hết bạn nên đặt một chiếc bằng ứng dụng Grab trên điện thoại di động của mình.
  • Bằng xe máy hoặc xe tay ga: Bạn có thể thuê xe máy để dễ dàng di chuyển quanh Hồ Tây. Mất khoảng 12 phút để đến chùa.

5. Lời khuyên khi tham quan chùa Trấn Quốc

Chùa lúc nào cũng đông đúc, nhất là vào các ngày 1 và 15 hàng tháng, các nhà sư và du khách thập phương về vãn cảnh, vãn cảnh. Nếu bạn muốn khám phá văn hóa tôn giáo của người Việt, hai ngày này luôn là thời điểm tuyệt vời. Nhưng nếu bạn không thích đám đông quá lớn, bạn nên tránh những ngày này.

chùa Trấn Quốc
Cổng vào chùa Trấn Quốc

Vì chùa là nơi tôn nghiêm nên du khách phải mặc trang phục theo quy định nghiêm ngặt về trang phục. Nhớ mặc trang phục phù hợp và không mặc quần áo lộ da thịt.

Cũng giống như khi bạn vào bất kỳ ngôi chùa nào khác trên thế giới, vui lòng cởi mũ, ô và giày trước khi vào điện thờ. Nó thể hiện sự tôn kính của bạn đối với các vị thần và chùa.

Việt Nam chắc chắn là một đất nước phải đến thăm đối với những ai rất quan tâm đến các điểm tham quan tâm linh. Nếu có dịp đặt chân đến đất nước xinh đẹp này, bạn đừng bỏ lỡ cơ hội ghé thăm chùa Trấn Quốc – ngôi chùa cổ nhất miền Bắc Việt Nam.

Và đó cũng là những gì mà bihaku.vn muốn mang đến cho người đọc để biết thêm về ngôi chùa Trấn Quốc này. Một ngôi chùa với bề dày 1500 năm lịch sử gắn liền với bao thế hệ cha ông ta. Vì thế mỗi người trong chúng ta nên có ý thức bảo vệ những kiến trúc cổ xưa này. Hy vọng bài viết đã mang đến cho người đọc nhiều kiến thức bổ ích.