Đái Tháo Đường Là Gì Và Các Thông Tin Quan Trọng Liên Quan

đái tháo đường

Đái tháo đường là một tình trạng bệnh phức tạp chia ra nhiều loại khác nhau. Nó chỉ mức đường huyết trong máu bạn quá cao mà cơ thể không thể xử lý hết. Vậy căn bệnh này có thể nguy hiểm như thế nào? Sau đây tôi sẽ đưa bạn những thông tin căn bản về đái tháo đường.

1. Đái tháo đường là gì?

Đái tháo đường (còn gọi là tiểu đường hay đái đường) là một căn bệnh mãn tính chỉ ra cơ thể bạn đang trong tình trạng nghiêm trọng với mức đường huyết của bạn quá cao. Nó xảy ra bởi tuyến tụy không sản xuất đủ insulin (hoàn toàn không sản xuất được) hoặc cơ thể không thể sử dụng hiệu quả insulin mà nó sản xuất. 

  • Năm 2014, có 8,5% người lớn (18 tuổi trở lên) mắc đái đường. 
  • Năm 2016, đây là nguyên nhân trực tiếp của 1,6 triệu ca tử vong.
  • Ở các nước có thu nhập trung bình thấp, tỷ lệ tử vong sớm do đái tháo đường đang có xu hướng tăng lên nhanh.

Bạn thấy đấy, đái tháo đường là một tình trạng phức tạp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể và thậm chí gây tử vong cao. Mặc dù hiện tại bệnh này chưa thể chữa trị, nhưng bạn có thể sống một cuộc sống hết mình bằng cách tìm hiểu về tình trạng bệnh và kiểm soát nó một cách hiệu quả.

Có nhiều loại bệnh đái tháo đường, tất cả các loại đều phức tạp và nghiêm trọng. Ba loại chính của bệnh là đái tháo đường loại 1, loại 2 và thai kỳ.

đái tháo đường
Bệnh đái tháo đường có nhiều loại

1.1. Đái tháo đường loại 1

Bệnh đái đường loại 1 (còn gọi là tiểu đường phụ thuộc insulin) xảy ra khi cơ thể bạn không sản xuất bất kỳ insulin nào. Bệnh này đôi khi được gọi là bệnh tiểu đường vị thành niên vì nó thường được phát hiện ở trẻ em và thanh thiếu niên. Tất nhiên nó cũng có thể xuất hiện ở người lớn. Nguyên nhân của bệnh đái tháo đường loại 1 cũng như các phương pháp ngăn ngừa nó đều chưa được biết đến.

Các triệu chứng bao gồm bài tiết quá nhiều nước tiểu, khát nước, đói liên tục, sút cân, thay đổi thị lực và mệt mỏi. Các triệu chứng này có thể xảy ra đột ngột bất ngờ.

1.2. Đái tháo đường loại 2

Bệnh đái tháo đường loại 2 (còn gọi là tiểu đường không phụ thuộc insulin) xảy ra khi cơ thể bạn không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin như bình thường. Trước đây các bác sĩ cho rằng chỉ người lớn mới có nguy cơ mắc bệnh loại 2. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều trẻ em ở Hoa Kỳ cũng như trên thế giới được chẩn đoán mắc bệnh. Các bác sĩ cho rằng sự gia tăng này chủ yếu do ngày càng có nhiều trẻ em thừa cân, béo phì và ít hoạt động thể chất hơn. Đa số những người mắc bệnh tiểu đường đều là loại 2 này.

Các triệu chứng bệnh có thể tương tự như của loại 1, nhưng thường ít rõ ràng hơn. Do đó, bệnh đôi khi chỉ được chẩn đoán vài năm sau khi khởi phát, hoặc sau khi các biến chứng đã phát sinh.

Một lưu ý thêm về tiền tiểu đường. Đây là tình trạng xảy ra khi lượng đường trong máu bạn cao hơn mức bình thường. Tuy nhiên không đủ cao để chính thức được chẩn đoán là bệnh đái tháo đường. Tiền tiểu đường làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường loại 2. Tin tốt là nếu bị tiền tiểu đường, bạn có thể ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự khởi phát của bệnh đái đường loại 2 bằng cách thay đổi lối sống. Ví dụ như một chế độ ăn uống lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên.

1.3. Đái tháo đường thai kỳ

Đái đường thai kỳ xảy ra trong thai kỳ. Đây là tình trạng tăng đường huyết với giá trị đường huyết trên mức bình thường nhưng dưới mức chẩn đoán là bệnh. 

Phụ nữ bị đái đường thai kỳ có nhiều nguy cơ bị biến chứng trong thai kỳ và khi sinh nở. Những phụ nữ này, và cả con cái của họ cũng có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 trong tương lai.

Bệnh đái đường thai kỳ được chẩn đoán thông qua sàng lọc trước khi sinh.

2. Nguyên nhân nào gây bệnh tiểu đường?

Điểm chung của tất cả các loại bệnh trên là người bệnh có quá nhiều glucose (đường) trong máu. Nhưng tất cả chúng ta đều chỉ cần một ít glucose – thứ mang lại năng lượng cho chúng ta. Bạn nhận được glucose khi cơ thể phân hủy carbohydrate mà chúng ta ăn hoặc uống vào. Sau đó glucose được giải phóng vào máu.

đái tháo đường
Người bệnh đái tháo đường có quá nhiều đường trong máu

Chúng ta cũng luôn cần một loại hormone gọi là insulin. Nó được tạo ra bởi tuyến tụy của bạn và chính có nhiệm vụ cho phép glucose trong máu đi vào tế bào và cung cấp năng lượng cho cơ thể chúng ta.

Nếu bạn không mắc bệnh, tuyến tụy của bạn có thể cảm nhận được khi nào glucose đã đi vào máu và tiết ra lượng insulin thích hợp để glucose có thể đi vào tế bào của bạn. Nhưng nếu bạn bị đái tháo đường, hệ thống này sẽ không hoạt động (hoặc hoạt động không đúng).

2.1. Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường loại 1

Trong bệnh đái tháo đường loại 1, cơ thể bạn không tạo ra insulin. Điều này do hệ thống miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào trong tuyến tụy tạo ra insulin. Các bác sĩ không tại sao điều này xảy ra. Bạn có nguy cơ mắc bệnh đái đường loại 1 cao hơn nếu cha mẹ hoặc anh chị em của bạn mắc bệnh này.

2.2. Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường loại 2

Bạn cũng biết Insulin được sản xuất bởi tuyến tụy. Những người có tuyến tụy không sản xuất đủ insulin hoặc các tế bào của cơ thể không thể sử dụng insulin đúng cách (được gọi là kháng insulin) thì mắc bệnh đái đường loại 2. Điều này khiến glucose tích tụ trong máu bạn thay vì di chuyển vào các tế bào. Quá nhiều glucose trong máu có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng làm tổn thương mạch máu, dây thần kinh, tim, mắt và thận.

Các yếu tố nguy cơ nhất định đối với bệnh tiểu đường loại 2 bao gồm:

2.2.1. Cân nặng

Béo phì được cho là nguy cơ đáng chú ý nhất gây bệnh đái tháo đường loại 2. Bạn càng thừa cân, cơ thể bạn càng kháng insulin. Hãy kiểm tra sức khỏe để xem bạn có bị thừa cân hay không. Một chế độ ăn uống lành mạnh, ít chất béo và tập thể dục thường xuyên có thể giúp bạn vừa giảm cân vừa tránh được bệnh.

2.2.2. Tuổi tác

Nguy cơ mắc bệnh đái đường loại 2 tăng lên theo tuổi tác, đặc biệt là sau khi bạn 45 tuổi. Mặc dù bạn không thể thay đổi được tuổi của mình, vậy nên hãy quan tâm đến các yếu tố khác để giảm nguy cơ.

2.2.3. Tiền sử gia đình có người bị đái tháo đường

Bạn không thể thay đổi tiền sử gia đình mình, nhưng quan trọng là bạn và bác sĩ phải biết liệu bệnh đái tháo đường có di truyền trong gia đình bạn hay không. Nguy cơ mắc bệnh của bạn cao hơn nếu mẹ, cha hoặc anh chị em của bạn bị bệnh tiểu đường. Hãy cho bác sĩ biết nếu có ai trong gia đình bạn mắc bệnh.

2.2.4. Hội chứng buồng trứng đa nang

Đây là một tình trạng xảy ra khi sự mất cân bằng nồng độ hormone trong cơ thể phụ nữ. Nó gây ra các u nang hình thành trên buồng trứng. Phụ nữ mang yếu tố này có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường loại 2.

2.2.5. Hút thuốc và rượu làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường

đái tháo đường
Hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường

Sử dụng rượu và thuốc lá có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường loại 2. Bạn nên ngừng hút thuốc càng sớm càng tốt. Bên cạnh đó bạn có thể uống một chút rượu trong bữa ăn. Nhưng chỉ nên uống 1 phần mỗi ngày. Một khẩu phần là 114ml rượu vang, 340ml bia hoặc 42ml rượu mạnh.

Như vậy, nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2 tăng lên cùng với số lượng các yếu tố nguy cơ mà bạn có. Nếu có từ 2 yếu tố nguy cơ trở lên, hãy nói chuyện với bác sĩ về cách ngăn ngừa bệnh nhé.

2.3. Đái tháo đường thai kỳ

Đây là một loại bệnh chỉ xảy ra trong thai kỳ. Mặc dù bệnh sẽ biến mất sau khi mang thai, nhưng khoảng một nửa số phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường loại 2 trong vòng 15 năm. Thực tế ngay cả khi họ không bị đái đường thai kỳ, những phụ nữ sinh con nặng 9kg trở lên có nhiều khả năng mắc bệnh tiểu đường loại 2 sau này trong cuộc sống.

3. Các triệu chứng bệnh đái tháo đường

Các triệu chứng bệnh phổ biến bao gồm:

  • Đi vệ sinh nhiều, nhất là về đêm
  • Đói cùng cực
  • Khát nước tột độ
  • Giảm cân không rõ nguyên nhân.
  • Mệt mỏi hơn bình thường hoặc buồn ngủ.
  • Mờ mắt.
  • Vết thương chậm lành, vết loét hoặc vết bầm tím.
  • Da ngứa khô.
  • Ngứa ran hoặc tê ở bàn tay hoặc bàn chân.
  • Nhiễm trùng da, nướu, bàng quang hoặc nấm âm đạo thường xuyên hoặc tái phát.
  • Ngứa bộ phận sinh dục hoặc tưa miệng

4. Bệnh đái đường được chẩn đoán thế nào?

Để kiểm tra bệnh, bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm sau:

4.1. Kiểm tra đường huyết trong máu lúc đói

Thường được thực hiện vào buổi sáng sau 8 giờ bạn nhịn ăn. Không ăn uống bất cứ thứ gì ngoại trừ nước lọc trong 8 giờ trước khi xét nghiệm. 

Xét nghiệm bao gồm việc đưa một cây kim nhỏ vào tĩnh mạch trên cánh tay của bạn để rút máu. Máu sau đó được gửi đến phòng thí nghiệm. Nếu lượng đường trong máu của bạn là 126 mg/dL hoặc cao hơn, bác sĩ có thể sẽ xét nghiệm lại lần nữa. Bởi vì nếu cả lần đều cho ra kết quả từ 126mg/dL trở lên nghĩa là bạn đã mắc bệnh đái tháo đường

Mức đường huyết từ 100-125 mg/dL là tiền tiểu đường. Lượng đường trong máu dưới 99mg/dL là bình thường.

4.2. Thử nghiệm dung nạp glucose đường uống

Bạn sẽ uống một loại nước có chứa 75 gam glucose hòa tan trong nước. Hai giờ sau, bác sĩ sẽ đo lượng glucose trong máu. Mức đường huyết 200 mg/dL hoặc cao hơn cho thấy bệnh đái tháo đường.

đái tháo đường
Các xét nghiệm kiểm tra bệnh đái tháo đường

4.3. Kiểm tra đường trong máu ngẫu nhiên

Xét nghiệm này đo nồng độ glucose trong máu của bạn, bất kỳ lúc nào trong ngày. Kết hợp với các triệu chứng của bệnh đái đường, mức đường huyết 200 mg/dL hoặc cao hơn cho thấy bạn mắc bệnh.

4.4. Xét nghiệm đái tháo đường bằng A1C

Xét nghiệm này cung cấp thông tin về mức đường huyết trung bình của bạn trong 3 tháng trước đó. Kết quả được báo cáo dưới dạng phần trăm. Mức A1C bình thường là < 5,7%. Nếu A1C của bạn cao hơn mức đó có nghĩa là lượng đường trong máu của bạn đã cao hơn bình thường. Kết quả xét nghiệm từ 5,7-6,4% cho thấy tiền tiểu đường. Kết quả 6,5% trở lên cho thấy mắc bệnh.

Bệnh đái tháo đường có thể xảy ra ở bất kỳ ai, bất kỳ lứa tuổi nào. Có nhiều loại bệnh nhưng tất cả giống nhau là sẽ trở nặng (hoặc trở bệnh đối với trường hợp đái đường thai kỳ) nếu không có cách xử lý kịp thời.Hy vọng bài viết trên đã thông tin đầy đủ đến các bạn về căn bệnh này.