Phân Tích Nhân Vật Ngô Tử Văn – Hướng Dẫn Chi Tiết Dàn Ý

Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn

Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn trong tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên là một đề bài phổ biến trong các đề thi giữa kỳ hoặc cuối kỳ trong chương trình ngữ văn 10. Vì vậy,  mình sẽ hướng dẫn cách làm đề bài này tốt nhất và văn mẫu để bạn có thể tham khảo.

1. Phân tích đề bài và lập dàn ý

Đề bài: Em hãy phân tích nhân vật Ngô Tử Văn trong tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của tác giả Nguyễn Dữ.

1.1. Phân tích đề bài

Yêu cầu của đề bài: phân tích hành động, lời nói và tư tưởng của nhân vật Ngô Tử Văn để nói lên bản chất, tính cách, suy nghĩ của nhân vật, đồng thời từ đó phân tích được lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, khảng khái, dám đứng lên chống cái ác, trừ hại cho dân của nhân vật Ngô Tử Văn.

Đối tượng chính để phân tích: nhân vật Ngô Tử Văn.

Các luận điểm chính cần triển khai trong bài phân tích:

  • Luận điểm 1: Lai lịch và tính cách của nhân vật Ngô Tử Văn
  • Luận điểm 2: Nhân vật Ngô Tử văn và hành động đốt đền
  • Luận điểm 3: Nhân vật Ngô Tử Văn và cuộc chiến đấu dưới Minh ti.

1.2. Lập dàn ý bài phân tích nhân vật Ngô Tử Văn

1.2.1. Lai lịch và tính cách nhân vật Ngô Tử Văn

  • Lai lịch: Tên Soạn là người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang.
  • Tính cách: Khảng khái, cương trực, rất nóng nảy thấy gian tà thì không thể chịu được.
  • Danh tiếng: Nổi tiếng đến mức người vùng Bắc vẫn ngợi khen là một người cương trực.

Bằng cách giới thiệu trực tiếp, tác giả Nguyễn Dữ đã tạo cho nhân vật Ngô Tử Văn yếu tố chính xác, qua đó giúp người đọc tin tưởng chắn nịch vào sự có thật của nhân vật này.

Lời giới thiệu nhân vật mang giọng điệu khen ngợi, hướng người đọc vào con người và những hành động chính nghĩa của nhân vật.

1.2.2. Ngô Tử văn và hành động đốt đền

1. Nguyên nhân đốt đền của Ngô Tử Văn

Theo quan niệm truyền thống: Đốt đền chính là một hành động xúc phạm, báng bổ thần linh cho nên ai cũng luôn kiêng kị không dám đụng chạm.

Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn
Nhà Văn Nguyễn Dữ trong bài Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn

Hành động đốt đền của Ngô Tử Văn không phải phạm vào tín ngưỡng truyền thống bởi ngôi đền mà nhân vật đốt là nơi trú ngụ của hồn ma tên tướng giặc họ Thôi – chính là kẻ thù xâm lược nước ta. Đây là ngôi đền tà đạo, chẳng những không phù hộ cho người dân mà còn làm yêu làm quái trong dân gian.

Nên hành động này của Ngô Tử Văn là hành động rất chính nghĩa của người thấy gian tà thì không chịu được dù phải trả giá thế nào đi chăng nữa.

→ Đồng tình và ngợi ca hành động chính nghĩa của nhân vật Ngô Tử Văn

2. Quá trình đốt đền Ngô Tử Văn

Trước khi đốt đền: Tắm gội chay sạch và khấn trời.

→ Thể hiện thái độ nghiêm túc, kính cẩn. Đây chắc chắn không phải là hành động bộc phát nhất thời mà là hành động có chủ đích, được suy nghĩ kỹ càng.

→  Ngô Tử Văn là con người biết suy nghĩ đúng đắn và làm chủ hành động của mình, kính trọng thần linh không phải hành động mất kiểm soát .

Khi đốt đền: Ngô Tử Văn vẫn châm lửa đốt đền mặc cho mọi người lắc đầu lè lưỡi, vung tay không cần gì.

→ Hành động một cách cương quyết, dứt khoát vượt lên qua sự dũng cảm của người thường

→ Thể hiện nhân vật Ngô Tử Văn dũng cảm, cứng rắn, dám làm những điều không ai dám làm để diệt trừ cái ác.

3. Những sự kiện xảy ra sau khi Ngô Tử Văn đốt đền

Ngô Tử Văn bắt đầu thấy khó chịu, đầu lảo đảo, bụng run run rồi nổi lên một trận sốt rét.

Cuộc đối đầu giữa nhân vật Ngô Tử Văn và hồn ma tên tướng giặc:

  • Tên tướng giặc giả làm người cư sĩ đến đe dọa, mắng chửi Ngô Tử Văn và đòi dựng lại ngôi đền
  • Thái độ Ngô Tử Văn đối trước sự việc: Mặc kệ, ngồi ngất ngưởng, tự nhiên

→ Ngô Tử Văn là người can đảm, dũng mãnh khinh thường trước sự đe dọa, hống hách của tên tướng giặc

Cuộc gặp gỡ giữa Tử Văn và thổ công:

  • Thổ công: Kể lại sự việc mình bị tên giặc hại nhưng vẫn nhẫn nhịn cam chịu, căn dặn nhân vật Ngô Tử Văn cách đối phó với tên tướng giặc.
  • Tử Văn: Kinh ngạc, hỏi kỹ lại chuyện và sẵn sàng chuẩn bị cho cuộc chiến đấu với tên bách hộ họ Thôi

→ Ngô Tử Văn tràn đầy lòng can đảm và bản lĩnh, dám làm những điều mà ngay cả thần thánh cũng phải kinh sợ.

⇒ Nhân vật Ngô Tử Văn là người dũng cảm, rất trọng nghĩa khí, luôn bất bình và dám đấu tranh chống lại những điều xấu ở đời

⇒ Bài Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn cũng đồng thời phản ánh hiện thực xã hội còn tồn tại những điều phi lý, trắng đen, thật giả lẫn lộn và những cuộc đấu tranh chính nghĩa của những con người anh hùng cương trực, bản lĩnh.

1.2.3. Nhân Vật Ngô Tử Văn và cuộc chiến đấu dưới Minh ti.

1. Thử thách đối với Ngô Tử Văn

  • Những lời vu cáo vô cùng xảo quyệt của hồn ma tên tướng giặc.
  • Thái độ quát nạt và giận dữ của Diêm Vương

→ Ngô Tử Văn phải đương đầu với những thế lực mạnh.

2. Thái độ và hành động của nhân vật Ngô Tử Văn

  • Bày tỏ một thái độ cứng cỏi, thể hiện chí khí của bản thân mình trước thái độ uy quyền của Diêm Vương.
  • Bình tĩnh, khẳng khái không chịu nhún nhường khi tranh đấu trước cái sai, thông minh đưa ra những bằng chứng thuyết phục, xin đem tư giấy đến Tản Viên để chứng thực.
  • Ngô Tử Văn được xử thắng kiện và được cử làm chức quan phán sự ở đền Tản Viên.

→ Cứng cỏi, không bao giờ chùn bước trước những thế lực xấu xa và quyết tâm đến cùng để bảo vệ lẽ phải.

1.2.4. Ngô Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên

Đây là một chi tiết kì ảo thể hiện niềm tin của tác giả vào chân lý, khẳng định cái thiện, chính nghĩa luôn chiến thắng gian tà. Sự dũng cảm, kiên cường và khẳng khái đứng lên diệt trừ cái ác của Ngô Tử Văn đã được đền đáp xứng đáng.

Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn
Chuyện chức phán sự đền Tản Viên và Truyền Kì Mạn Lục

Cuộc gặp gỡ của quan phán sự mới với người dân làng: Thể hiện sự tin tưởng của nhân dân vào vị quan tốt.

1.2.5. Nghệ thuật xây dựng nhân vật của tác phẩm

  • Xây dựng được cốt truyện vô cùng hấp dẫn với những xung đột kịch tính, cao trào.
  • Xây dựng nhân vật thông qua thông qua những hành động và lời nói để thể hiện tính cách.
  • Sử dụng các thủ pháp nghệ thuật: Đối lập tương phản, liệt kê,…
  • Sử dụng các chi tiết tưởng tượng, kì ảo.

1.2.6. Kết bài

Khái quát nội dung của tác phẩm và nghệ thuật xây dựng nhân vật Ngô Tử Văn.

Khái quát về những bài học nhân sinh chính tà, thiện ác sau khi phân tích nhân vật Ngô Tử Văn.

2. Bài mẫu phân tích nhân vật Ngô Tử Văn

Sau khi xem hướng dẫn lập phân tích đề bài và lập dàn ý bài phân tích nhân vật Ngô Tử Văn chắc hẳn bạn đã có thể hoàn thành tốt khi gặp đề bài này rồi. Tuy nhiên bạn cũng có thể tham khảo bài mẫu dưới đây.

Bài làm

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất trong bộ Truyền kì mạn lục của nhà tác giả Nguyễn Dữ. Nhân vật chính trong tác phẩm là kẻ sĩ cương trực thẳng thắn Ngô Tử Văn và chàng cũng đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc. Đồng thời qua hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn, Nguyễn Dữ cũng muốn gửi gắm những tư tưởng, quan điểm về xã hội và con người qua nhân vật này.

Nhân vật Ngô Tử Văn là hình tượng kẻ sĩ tiêu biểu trong các tác phẩm văn học trung đại, với tính tình cương trực, khẳng khái. Khác với những câu chuyện anh em trong Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ thường giới thiệu về nguồn gốc xuân thân nhân vật và hành trình số phận nhân vật từ đầu đến cuối (Vũ Nương) thì trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên này tác giả chỉ chọn một thời điểm, một lát cắt có ý nghĩa nổi bật nhất qua đó bộc lộ được đầy đủ tính cách nhân vật. Tác phẩm có kết cấu như một màn kịch ngắn, qua màn kịch này người đọc thấy được toàn bộ tính cách, phẩm chất của nhân vật.

Mở đầu tác phẩm, tác giả giới thiệu nhân vật Ngô Tử Văn vốn là người “khẳng khái, nóng nảy và khi thấy sự gian tà thì không thể chịu được…” tác giả dùng toàn bộ câu chuyện phía sau là để chứng minh cho người đọc về nhận định ban đầu ấy. Những tính cách ấy được bộc lộ trực tiếp qua ngôn ngữ và hành động trượng nghĩa của nhân vật.

Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn
Nhân vật Ngô Tử Văn ( tưởng tượng theo Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn)

Trước hết là hành động đốt đền của tên tướng giặc họ Thôi của Ngô Tử Văn. Vào cuối đời Hồ có tên tướng giặc đã từng xâm lược nước ta Bách hộ họ Thôi, tên này đã tử trận gần miếu thổ thần nên hắn đã cướp đền của Thổ công để trú ngụ. Khi ở đền hắn chẳng những không phù hộ cho dân làng mà còn tác oai tác quái trong nhân gian. Thấy sự gian tà đó Ngô Tử Văn vô cùng tức giận điều này thể hiện qua cho tiết: “Tử Văn rất tức giận, một hôm tắm gội sạch sẽ, rồi sau đó châm lửa đốt đền”. 

Hành động đốt đền đó cho thấy sự dũng cảm của Ngô Tử Văn, trong khi tất cả mọi người đều lắc đầu lè lưỡi, sợ hãi thì chàng đã có hành động vô cùng quyết liệt, nguy hiểm với mục đích trừ hại cho nhân dân. Sau khi đốt đền, Ngô Tử Văn  “vung tay không cần gì cả”, Tử Văn đã quyết đấu, quyết tâm sống mái một phen với tên giặc gian tà. Hơn nữa hành động của Tử Văn không phải là hành động nóng nảy, bột phát mà đã có sự suy nghĩ kỹ càng và chuẩn bị từ trước: tắm gội, khấn trời rồi mới thực hiện hành động đốt đền.

Ngô Tử Văn tuyên chiến với kẻ thù có sức mạnh hơn hẳn lại vô cùng hiểm ác, nhưng chàng không hề tỏ ra sợ hãi. Trước những lời buộc tội của hồn ma tên giặc bằng đạo lý nho gia, hay hăm dọa: “biết điều thì hãy dựng trả ngôi đền như cũ. Nếu không thì, vô cớ hủy đền Lư Sơn, Cố Thiệu sẽ khó lòng có thể tránh khỏi tai vạ”, Ngô Tử Văn vẫn luôn tin vào sức mạnh chính nghĩa, công lý và “ngồi ngất ngưởng tự nhiên”. 

Thái độ ung dung, thản nhiên, coi thường trước những lời buộc tội và đe dọa, đó không phải hành động, thái độ của kẻ bất cần, không sợ sống chết mà là chính hành động tự tin của người nắm giữ, tin tưởng chính nghĩa. Câu hỏi của chàng trước vị thổ thần “Liệu hắn có thực sự là tay hung hãn, có thể gieo vạ cho tôi không?” cho thấy Ngô Tử Văn muốn biết rõ thế địch ta để có những kế hoạch đối phó cho hợp lý.

Trước những lời dọa dẫm Tử Văn từ tên giặc, chàng vẫn nhất quyết không nghe lời hắn xây lại đền, đêm hôm ấy Ngô Tử Văn bệnh càng thêm nặng và chàng bị hai tên quỷ sứ đến bắt đi xuống âm ty. Đến đây cuộc chiến đấu của Ngô Tử Văn lại càng trở nên gay go, quyết liệt hơn. Diêm Vương chỉ nghe lời từ một phía. Trước tình thế bị áp đảo, Ngô Tử Văn không tỏ ra lo sợ hoảng hốt mà càng tỏ ra bình tĩnh và bản lĩnh hơn, chàng tâu trình rõ ràng đầu đuôi sự việc, lời lẽ vô cùng cứng cỏi, đanh thép không hề có chút nhún nhường. 

Sở dĩ Ngô Tử Văn có được sự bản lĩnh ấy cũng là bởi một phần nhận được sự trợ giúp, động viên từ vị thổ thần đất Việt: “Rễ ác mọc lan, khó lòng lay động. Tôi đã định thưa kiện, nhưng mà có nhiều nỗi trăn trở đó là: Những đền miếu gần quanh, vì tham của đút nên đều bênh vực cho nó cả”. Dù chỉ là yếu tố phù trợ thôi, nhưng nhờ có nó mà Ngô Tử Văn có thêm sự tự tin. Nhưng cũng cần khẳng định sự bản lĩnh của Ngô Tử Văn ở đây vẫn chủ yếu đó là bản tính vốn dũng cảm của chàng cùng với xuất phát từ khát vọng cao cả muốn được thực thi công lý và đem lại bình yên cho nhân dân.

Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn
Ngô Tử Văn dưới âm ti cùng Diêm Vương

Phần thắng cuối cùng đã thuộc về Tử Văn, thuộc về người cương trực, chính nghĩa, kẻ có tội là tên Bách hộ họ Thôi đã bị nhận trừng trị thích đáng. Ngô Tử Văn sau đó cũng được đền bù xứng đáng, Diêm Vương sai lính đưa chàng về cõi dương thế, xét Ngô Tử Văn đã có công trừ giặc hại giúp dân nên chàng được chia một nửa xôi lợn do dân cúng tế với vị Thổ thần. Hơn nữa Tử Văn cũng được Thổ thần tiến cử giữ chứng vị phán sự đền Tản Viên. Qua một cái kết thúc có hậu này, tác giả Nguyễn Dữ muốn đề cao triết lí ở hiền gặp lành, cái chính luôn chiến thắng tà ác của nhân dân ta.

 Xây dựng nhân vật Ngô Tử Văn nhà văn chủ yếu phác họa tính cách nhân của vật qua hệ thống ngôn ngữ và hành động, không chú trọng việc miêu tả tâm lí nhân vật. Đặt nhân vật vào các lát cắt, tình huống có vấn đề để từ đó làm nổi bật lên những phẩm chất tốt đẹp của nhân vật. Ngoài ra, cũng cần phải kể đến các yếu tố li kì giúp hoàn thiện nên vẻ đẹp của phẩm chất nhân vật và giúp câu truyện phát triển hợp lý.

Qua phân tích nhân vật Ngô Tử Văn nói riêng và tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ nói chung, người đọc cảm nhận được rõ ràng vẻ đẹp kẻ sĩ cương trực, luôn sẵn sàng đứng lên tiêu diệt cái xấu, cái ác. Những người này không bao giờ thiếu trong xã hội. Đồng thời cũng thể hiện tư tưởng chính luôn thắng tà và triết lý ở hiền gặp lành của dân tộc ta. Tác phẩm còn thể hiện tài năng và nghệ thuật cùng nghệ thuật xây dựng câu truyện đặc sắc của Nguyễn Dữ.
Hy vọng bài hướng dẫn phân tích nhân vật Ngô Tử Văn trong tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ sẽ giúp bạn hiểu hơn về nhân vật và thông điệp tác giả muốn truyền tải. Và chúc bạn có những kết quả học tập thật tốt.