Phân Tích Nhân Vật Vũ Nương – Lập Dàn Ý Chi Tiết Và Bài Mẫu

Phân tích nhân vật Vũ Nương

Phân tích nhân vật Vũ Nương chính là làm rõ cách xây dựng hình ảnh, vẻ đẹp và số phận bất hạnh của Vũ Nương từ đó hiểu được số phận bi ai của người phụ nữ trong xã hội phong kiến mà Nguyễn Dữ muốn thể hiện. Hướng dẫn lập dàn ý và bài văn mẫu tham khảo. 

1. Phân tích đề và lập dàn ý chi tiết

Đề bài: trong Chuyện người con gái Nam Xương của nhà văn Nguyễn Dữ.

1.1. Phân tích đề

  • Yêu cầu của đề bài: phân tích nhân vật Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương.
  • Phạm vi tư liệu, dẫn chứng: câu văn, từ ngữ, chi tiết đặc sắc, tiêu biểu trong tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ.
  • Phương pháp lập luận chính là: phân tích.

1.2. Hệ thống luận điểm

  • Luận điểm 1: Hoàn cảnh sống của nhân vật Vũ Nương.
  • Luận điểm 2: Vũ Nương hiện lên là người phụ nữ có nhiều phẩm chất tốt đẹp.
  • Luận điểm 3: Số phận bất hạnh, hẩm hiu của nhân vật Vũ Nương.

1.3. Hướng dẫn lập dàn ý chi tiết phân tích nhân vật Vũ Nương

1.3.1. Mở bài phân tích nhân vật Vũ Nương

Giới thiệu vài nét đặc sắc về tác giả Nguyễn Dữ và tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương:

  • Nguyễn Dữ là một trong những nhà văn vô cùng nổi tiếng của thế kỷ thứ 15 cùng thể loại truyện truyền kì.
  • “Chuyện người con gái Nam Xương” là tác phẩm được lấy trong tập truyện Truyền kì mạn lục nổi tiếng của Nguyễn Dữ, truyện viết về phẩm chất và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa, đồng thời cũng lên án, tố cáo lễ giáo phong kiến hà khắc.

Giới thiệu khái quát đến Vũ Nương: một nhân vật là hiện thân của lòng vị tha và vẻ đẹp người phụ nữ nhưng lại phải chịu bi kịch bất hạnh của chế độ phong kiến xưa.

1.3.2. Thân bài phân tích nhân vật Vũ Nương

a. Khái quát “Chuyện người con gái Nam Xương”

Hoàn cảnh ra đời: “Chuyện người con gái Nam Xương” chính là tác phẩm thứ 16 trong 20 truyện trong bộ Truyền kỳ mạn lục (ghi chép tản mạn những điều kỳ lạ được lưu truyền) của nhà văn Nguyễn Dữ và được viết vào thế kỉ XVI. Truyện được lấy cảm hứng từ truyện cổ dân gian “Vợ chàng Trương”. 

Cốt truyện: Truyện kể về người con gái có tên Vũ Nương, tính tình thùy mị nết na, tư dung tốt đẹp, một người vợ hiền, một người con hiếu thảo nhưng bị hàm oan phải tự tử để bảo vệ danh tiết.

b. Phân tích nhân vật Vũ Nương

Hoàn cảnh sống của nhân vật:

  • Hoàn cảnh xã hội lúc bấy giờ: chiến tranh xảy ra, xã hội trọng nam khinh nữ.
  • Hoàn cảnh gia đình: Hôn nhân vợ chồng không có sự bình đẳng về giai cấp, vì chiến tranh mà phải sống xa nhau, tính cách hai vợ chồng trái ngược nhau.
Phân tích nhân vật Vũ Nương
Nhà văn Nguyễn Dữ

Vũ Nương, một người phụ nữ có nhiều phẩm chất tốt đẹp

  • Biết chồng Trương Sinh vốn có tính đa nghi, nên Vũ Nương luôn “giữ gìn khuôn phép, không từng để bao giờ vợ chồng phải đến thất hòa” => nàng là một người vợ hiền thục, khôn khéo, nết na đúng mực.
  • Khi chồng đi lính: Vũ Nương rót chén rượu đầy, dặn dò chồng mình những lời tình nghĩa, đằm thắm, thiết tha: “Chàng đi chuyến này … thế là đủ rồi”. => Chồng đi xa Vũ Nương vẫn một lòng chung thủy, thương nhớ khôn nguôi, chỉ mong chồng trở về một cách bình yên vô sự, ngày qua tháng lại một mình nàng vò võ nuôi con.
  • Vũ Nương thay chồng chăm lo phụng dưỡng mẹ. Khi mẹ chồng ốm thì thuốc thang chạy chữa hết mực, lễ bái thần phật và lấy những lời khôn khéo để an ủi cho mẹ có thể vơi bớt đi nỗi nhớ thương và mong ngóng con xa. Lo ma chay, tế lễ vô cùng chu đáo khi mẹ chồng mất. => Vũ Nương là người con dâu hiếu thảo
  • Vũ Nương – một người mẹ thương con hết mực: Khi chồng đi lính chưa được bao lâu thì nàng sinh bé Đản và một mình gánh vác hết công việc nhà chồng nhưng nàng chẳng bao giờ chểnh mảng chuyện chăm lo, dạy bảo con cái. Để con trai bớt cái cảm giác thiếu vắng đi tình cảm của người cha, nàng chỉ bóng mình trên vách và bảo với con đó là cha Đản.

=> Vũ Nương là một người phụ nữ vẹn toàn, trong nàng có đầy đủ phẩm chất công – dung – ngôn – hạnh. Nhà văn Nguyễn Dữ đã giành thái độ cảm thông, trân trọng đối với nhân vật qua từng trang truyện.

Bi kịch số phận bất hạnh, hẩm hiu của nhân vật:

  • Nàng là nạn nhân trực tiếp của chế độ nam quyền, một xã hội mà hôn nhân không hề có tình yêu và tự do: Trương Sinh đã xin mẹ trăm lạng vàng để cưới Vũ Nương.
  • Nàng cũng là một nạn nhân của chiến tranh phi nghĩa: Cuộc sống hôn nhân với Trương Sinh còn chưa được bao lâu thì chồng phải tòng quân, để lại mình Vũ Nương với người mẹ già và đứa con còn chưa ra đời. Trong vòng ba năm chồng đi lính, nàng phải cáng đáng việc gia đình, chăm sóc con cái, phụng dưỡng mẹ già bệnh.
Phân tích nhân vật Vũ Nương
Trích đoạn Chuyện người con gái Nam Xương trong SGK

Nhưng sự xa cách do chiến tranh lại tạo điều kiện nảy sinh hiểu lầm:

  • Nỗi đau, oan khuất: Người chồng vốn đa nghi vì nghe lời đứa con thơ ngây dại nên nghi oan, cho rằng nàng đã thất tiết, hắn mắng nhiếc, đánh và đuổi nàng đi mặc nàng đau khổ, khóc lóc bày tỏ nỗi oan khuất.
  • Không thể thanh minh cho mình được, nàng tìm đến cái chết để tỏ bày nỗi oan ức và bảo toàn danh dự. Dù ở thủy cung Vũ Nương luôn nhớ về nhân gian nhưng nàng không thể trở về được

=> Vũ Nương có những phẩm chất đáng quý nhưng lại phải chịu một số phận cay đắng, oan nghiệt.

=> Tố cáo xã hội phong kiến bất công đương thời rẻ rúng, chà đạp lên con người nhất là người phụ nữ.

c. Ý nghĩa nhân đạo của tác phẩm

  • Thể hiện nỗi niềm thương cảm với số phận bi thương của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
  • Khẳng định những phẩm chất, cao quý tốt đẹp của người phụ nữ: hiếu thảo, son sắt, nhân hậu…
  • Lên án, tố cáo chiến tranh phi nghĩa, phê phán nhiều cái cổ hủ xấu xa trong xã hội như thói gia trưởng, thô bạo, bất bình đẳng giới… mà nạn nhân chính là người phụ nữ, họ luôn bị chà đạp, vùi dập.

d. Đánh giá đặc sắc về nghệ thuật

  • Tạo dựng các tình huống để thử thách nhân vật.
  • Khắc họa nhân vật thông qua ngoại hình, hành động, đối thoại… kết hợp với các yếu tố kì ảo có thực.
  • Bút pháp miêu tả nhân vật cực kỳ sinh động.

1.3.3. Kết bài phân tích nhân vật Vũ Nương

Khái quát và khẳng định lại vẻ đẹp của Vũ Nương. Nêu cảm nhân của bản thân.

2. Bài văn mẫu phân tích nhân vật Vũ Nương 

Nhắc tới nhà văn Nguyễn Dữ không thể không nhắc đến kiệt tác “Truyền kì mạn lục”. Đây là tập truyện viết theo thể loại truyền kì về được đánh giá là “thiên cổ tùy bút” hay “áng văn hay của bậc đại gia. Nó đánh dấu một bước phát triển vượt bậc của thể loại văn xuôi tự sự chữ Hán trong nền văn học trung đại Việt Nam của thế kỉ XVI. 

Trong tập truyện này có văn truyện “Chuyện người con gái Nam Xương”, là một câu truyện độc đáo, tiêu biểu viết về số phận trớ trêu, bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội đương thời. Qua câu chuyện, Nguyễn Dữ phác họa lên một cách sâu sắc những bi kịch  đi cùng với vẻ đẹp và những khát vọng chân chính về hạnh phúc gia đình của người phụ nữ. Vì thế cùng đi phân tích nhân vật Vũ Nương để thấy được những điều mà tác giả gửi gắm.

Phân tích nhân vật Vũ Nương
Vũ Nương cô đơn khi chồng đi lính

 “Chuyện người con gái Nam Xương” có được lấy cảm hứng từ chuyện kể dân gian: Vợ chàng Trương, là truyện thứ 16 trong tổng số 20 tác phẩm của bộ “Truyền kì mạn lục”. Nhân vật chính là Vũ Nương, một người phụ nữ trung trinh, tiết hạnh, đẹp người vẹn nết nhưng lại bị chính chồng nghi oan thất tiết. Do không có cơ hội để minh oan cho mình, Vũ Nương đành phải nhảy sông tự vẫn để chứng minh sự trong sạch.

 Trước hết, Vũ Nương là một người đẹp người, đẹp nết, đại diện cho vẻ đẹp của người phụ nữ xã hội phong kiến: “tính đã thùy mị nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp”. Trương Sinh vì cảm mến phải cái dung hạnh ấy nên đã xin mẹ trăm lạng vàng để cưới nàng về làm vợ. Sau đó, Nguyễn Dữ tập trung làm nổi bật nên vẻ đẹp đức hạnh của nàng, bằng việc đặt Vũ Nương vào rất nhiều tình huống và các mối quan hệ như với chồng, với mẹ chồng và với con trai tên là Đản.

Đầu tiên chúng ta phân tích nhân vật Vũ Nương trong mối quan hệ với người chồng là Trương Sinh. Trong mối quan hệ này, Vũ Nương hiện lên là một người vợ hết mực thủy chung và yêu thương chồng tha thiết. Trong cuộc sống vợ chồng, khi mới lấy nhau, nàng hiểu tính chồng có tính đa nghi, thường hay đề phòng vợ quá mức nên Vũ Nương luôn cư xử khéo léo, đúng mực, nhường nhịn và giữ gìn khuôn phép, không bao giờ để xảy ra bất hòa trong gia đình. Khi Trương Sinh chuẩn bị tòng quân, Vũ Nương rót chén rượu đầy và dặn dò chồng bằng những lời nói chứa đầy nghĩa tình, thắm thiết. Nàng không mong cầu vinh hiển, chỉ cần chồng mang về hai chữ “bình yên” thế là đủ.

Ở nhà, Vũ Nương luôn nhớ thương chồng da diết. Mỗi lần nàng thấy “bướm lượn đầy vườn, mây che kín núi” Vũ Nương lại cảm thấy “thổn thức tâm tình”, nhớ thương người chồng nơi biên ải xa xôi. Tiết hạnh cao đẹp của nàng còn được khẳng định mạnh mẽ khi nàng bị chồng nghi oan: “cách biệt ba năm, giữ trọn một tiết. Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu tường hoa chưa hề bén gót…”. Khi Trương Sinh tòng quân trở về, hắn một mực khăng khăng cho rằng nàng thất tiết vì nghe lời đứa con thơ ngây dại, Vũ Nương đã ra sức phân trần để cho chồng thấu hiểu, nhắc tới tình nghĩa phu thê và nàng khẳng định một lòng nhất mực thủy chung, son sắt với chồng.

Phân tích nhân vật Vũ Nương
Vũ Nương chỉ vào cái bóng của mình trên tường và bảo với con đó là cha Đản

Thậm chí, Vũ Nương còn cầu xin chồng “đừng nghi oan cho thiếp”. Có nghĩa là Vũ Nương đang dùng hết sức lực để giữ gìn, hàn gắn hạnh phúc gia đình đang trên bờ vực tan vỡ. Điều đó cho thấy nàng thực sự rất trân trọng hạnh và mong muốn có phúc gia đình, từ đó càng làm nổi bật lên niềm khát khao hướng tới một cuộc sống hạnh phúc, gia đình ấm êm của người phụ nữ Vũ Nương nói riêng hay người phụ nữ bấy giờ nói chung.

Tiếp đến, trong mối quan hệ với mẹ chồng và người con là bé Đản. Vũ Nương hiện lên là một người con hiếu thảo, một người mẹ rất mực yêu thương con cái. Khi chồng đi lính, nàng ở nhà một mình sinh con, nuôi dạy con, Vũ Nương vừa đóng vai trò là một nguời mẹ, lại vừa phải sắm vai một người cha. Nàng sợ con mình bị thiếu thốn tình cảm của người cha nên đêm đêm nàng thường mượn bóng mình trên tường, chỉ vào đó mà bảo đó là cha Đản. 

Nàng thay chồng làm tròn bổn phận và trách nhiệm của một người con hiền, người dâu thảo: chăm sóc, thuốc thang, lễ bái, hết lòng khuyên lơn, an ủi mẹ chồng để vơi bớt nỗi nhớ thương người con. Đến khi mẹ chồng mất, nàng tổ chức ma chay tế lễ chu đáo như đối với cha mẹ đẻ của mình vậy. Vì thế, người mẹ chồng của nàng đã viện cả trời xanh để chứng minh cho lòng hiếu thảo của con dâu: “Xanh kia quyết chẳng phụ con cũng như con đã chẳng phụ mẹ”. Điều đó đã chứng minh nhân cách và công lao to lớn của nàng đối với gia đình nhà chồng này.

Một người phụ nữ đẹp người, đẹp nết, đảm đang, hiếu thảo, nhất mực thủy chung và luôn luôn hết lòng vun vén, trân trọng hạnh phúc gia đình như thế, đáng lẽ ra phải được hưởng hạnh phúc một cách trọn vẹn, nhưng thật éo le thay nàng lại phải chịu sự bất hạnh và phải chết trong đau đớn, xót xa. Đó là khi Trương Sinh sau ba năm tòng quân trở về, bé Đản không chịu nhận cha, Trương Sinh lại nghe lời nói của đứa con thơ dại “Trước đây, thường có một người đàn ông, đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi, nhưng lại chẳng bao giờ bế Đản cả”.

Trương Sinh nhất nhất cho rằng “vợ thất tiết”. Mặc dù Vũ Nương đã tìm mọi cách để giải thích, lại thêm vào họ hàng, làng xóm hết mực bênh vực và biện bạch cho nàng, nhưng mối nghi ngờ vợ của Trương Sinh lại càng ngày càng sâu, không có gì gỡ ra được. Cuối cùng “cái thú vui nghi gia nghi thất” không còn nữa “bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió”, cả cái nỗi đau chờ chồng đến hóa đá cũng không còn được nữa “đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa”. Vũ Nương đã trẫm mình xuống dòng nước sông Hoàng Giang lạnh lẽo. Đó là hành động quyết liệt của nàng để bảo toàn danh dự, nhân phẩm trong một nỗi đau đớn tuyệt vọng cùng cực.

Vậy đâu là nguyên nhân dẫn tới cái chết của Vũ Nương. Đó trước hết có thể là do chi tiết cái bóng và những lời nói vô cùng ngây thơ của bé Đản. Nhưng cái nguyên nhân sâu xa đằng sau ấy lại chính từ người chồng đa nghi, thô bạo. Ngay từ đầu truyện, Nguyễn Dữ đã giới thiệu Trương Sinh là “con nhà hào phú nhưng không có học”, lại mang cái tính đa nghi, đối với vợ hay phòng ngừa quá mức, thiếu cả lòng tin và tình thương đối với người tay ấp má kề với mình.

Đó rõ ràng chính là mầm mống của bi kịch để rồi trong hoàn cảnh đi lính ba năm xa nhà, xa vợ, cái thói ghen tuông, ích kỷ của Trương Sinh nổi lên và từ đó đã giết chết người vợ của mình. Đồng thời, chế độ phong kiến cổ hủ, nam quyền độc đoán đã dung túng thói gia trưởng của người đàn ông, cho phép người đàn ông có thể đối xử tệ bạc với người phụ nữ. Người phụ nữ không hề có quyền được lên tiếng, không có quyền tự bảo vệ bản thân ngay cả khi có “họ hàng, làng xóm bênh vực và biện bạch cho”… Tất cả điều này đã đẩy Vũ Nương hay người phụ nữ đương thời vào con đường bi kịch, dồn đẩy họ vào con đường cùng không lối thoát.

Phân tích nhân vật Vũ Nương
Trương Sinh lúc này mới hiểu vợ bị oan nhưng đã quá muộn

Cuối truyện, Vũ Nương hiện về trên chiếc kiệu hoa giữa dòng, với võng lọng, cờ kiệu rực rỡ đầy sông, rồi nàng nói lời đa tạ Linh Phi và tạ từ với Trương Sinh rồi biến mất. Đây là những chi tiết, hình ảnh thể hiện sự sáng tạo của tác giả. Kết thúc truyện theo cách như thế, không chỉ giúp hoàn thiện thêm vẻ đẹp tính cách của nhân vật mà còn chứng tỏ rằng Vũ Nương vô tội. Ở thế giới bên kia, Vũ Nương được đối xử xứng đáng với phẩm giá của mình. 

Nguyễn Dữ đã đáp ứng được ước mơ của con người về sự chiến thắng của cái thiện, cái đẹp, thể hiện nỗi khát khao mong muốn hạnh phúc trong một cuộc sống công bằng cho những con người lương thiện và đặc biệt là người phụ nữ đương thời.

Bằng nghệ thuật kể vô cùng truyện độc đáo, xen lẫn giữa hiện thực và kì ảo, giữa những tình tiết đời thường với sự sáng tạo, Nguyễn Dữ đã khắc họa thành công hình tượng nhân vật Vũ Nương – đại diện cho những bi kịch bất hạnh của người phụ nữ. Thông qua số phận bi ai, cuộc đời đầy nước mắt của nàng, nhà văn đã lên án, tố cáo một xã hội phong kiến bạo tàn, phi nhân, tồn tại rất nhiều những bất công ngang trái, dồn đẩy người phụ nữ vào con đường cùng không lối thoát. Đồng thời qua câu chuyện, Nguyễn Dữ đã lên tiếng đòi lại sự công bằng cho những người phụ nữ và khẳng định, ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp vốn có của họ.

Qua câu chuyện, ta thấy được tấm lòng nhân đạo sâu sắc và giàu tình yêu thương con người của Nguyễn Dữ. Mặc dù, truyện đã cách xa chúng ta hàng vài thế kỷ nhưng những thông điệp, ý nghĩa và giá trị của truyện cùng hình tượng nhân vật Vũ Nương mãi mãi còn âm vang đến ngày hôm nay.

Hy vọng bài hướng dẫn phân tích nhân vật Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương của nhà văn Nguyễn Dữ này đã giúp phần nào trong quá trình học tập. Chúc bạn luôn đạt được kết quả tốt.