Siêu Âm – Một Trong Những Phát Minh Vĩ Đại Của Ngành Y Học

siêu âm

Siêu âm là một phương pháp phổ biến và được áp dụng thường xuyên trong y học. Với nhiều công dụng và giúp các bác sĩ chẩn trị được bệnh, siêu âm đã được sử dụng nhiều và đạt được nhiều kết quả tốt. Giúp tiết kiệm thời gian và chi phí trong khám chữa bệnh.

1. Siêu âm tổng quát

Hình ảnh siêu âm sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh bên trong cơ thể. Nó được sử dụng để giúp chẩn đoán nguyên nhân gây ra đau, sưng và nhiễm trùng trong các cơ quan nội tạng của cơ thể. Đồng thời kiểm tra em bé ở phụ nữ mang thai. Nó cũng được sử dụng để giúp hướng dẫn sinh thiết, chẩn đoán tình trạng tim và đánh giá tổn thương sau cơn đau tim. Đây là một thủ pháp an toàn, không xâm lấn và không sử dụng bức xạ ion hóa. 

siêu âm
Phương pháp này thường được sử dụng để theo dõi thai nhi

2. Phân loại siêu âm

Được chia thành hai loại riêng biệt: chẩn đoán và điều trị.

2.1. Siêu âm chẩn đoán 

Là một kỹ thuật chẩn đoán không xâm lấn được sử dụng để hình ảnh bên trong cơ thể. Đầu dò siêu âm tạo ra sóng âm thanh có tần số trên ngưỡng nghe của con người (trên 20KHz). Nhưng hầu hết các đầu dò đang sử dụng hoạt động ở tần số cao hơn nhiều (trong dải megahertz (MHz)). 

Hầu hết các đầu dò chẩn đoán được đặt trên da. Tuy nhiên, để tối ưu hóa chất lượng hình ảnh, các đầu dò có thể được đặt bên trong cơ thể qua đường tiêu hóa, âm đạo hoặc mạch máu. Ngoài ra, siêu âm đôi khi được sử dụng trong khi phẫu thuật bằng cách đặt một đầu dò vô trùng vào khu vực được phẫu thuật.  

2.2. Siêu âm trị liệu

Cũng sử dụng sóng âm thanh trên phạm vi nghe của con người nhưng không tạo ra hình ảnh. Mục đích của nó là tương tác với các mô trong cơ thể để chúng bị biến đổi hoặc bị phá hủy. Ưu điểm của việc sử dụng các liệu pháp siêu âm là trong hầu hết các trường hợp, chúng không xâm lấn. Không cần rạch hoặc cắt trên da, không để lại vết thương hay sẹo.

3. Cách thức hoạt động

Siêu âm sóng được tạo ra bởi một bộ chuyển đổi, vừa có thể phát ra sóng siêu âm, vừa có thể phát hiện tiếng vọng phản xạ trở lại. Trong hầu hết các trường hợp, các phần tử hoạt động trong đầu dò được làm bằng vật liệu tinh thể gốm đặc biệt được gọi là piezoelectrics. 

Những vật liệu này có thể tạo ra sóng âm khi có điện trường tác dụng vào chúng, nhưng cũng có thể hoạt động ngược lại, tạo ra điện trường khi sóng âm chạm vào chúng. Khi được sử dụng trong máy quét, đầu dò sẽ truyền một chùm sóng âm vào cơ thể. Các sóng âm thanh được phản xạ trở lại đầu dò bởi ranh giới giữa các mô trong đường truyền của chùm tia. 

Khi những tiếng vọng này chạm vào đầu dò, chúng tạo ra tín hiệu điện được gửi đến máy quét. Sử dụng tốc độ âm thanh và thời gian hồi âm của mỗi lần, máy quét sẽ tính toán khoảng cách từ đầu dò đến ranh giới mô. Những khoảng cách này sau đó được sử dụng để tạo ra hình ảnh hai chiều của các mô và cơ quan.

Khi thực hiện, kỹ thuật viên sẽ bôi một lớp gel lên da. Điều này ngăn không cho các túi khí hình thành giữa đầu dò và da, có thể chặn sóng siêu âm truyền vào cơ thể.

4. Các rủi ro

Siêu âm chẩn đoán thường được coi là an toàn và không tạo ra bức xạ ion hóa như tia X tạo ra . Tuy nhiên, phương pháp này có khả năng tạo ra một số hiệu ứng sinh học trong cơ thể trong những môi trường và điều kiện cụ thể. Vì lý do này, FDA yêu cầu các thiết bị chẩn đoán phải hoạt động trong giới hạn có thể chấp nhận được. FDA cũng như nhiều hiệp hội nghề nghiệp, không khuyến khích việc sử dụng siêu âm một cách thông thường. Và khuyến cáo rằng nó chỉ được sử dụng khi có nhu cầu y tế thực sự.

siêu âm
Siêu âm sẽ giúp phát hiện các tình trạng bệnh trong cơ thể

Bài viết trên là những thông tin về phương pháp siêu âm trong công tác khám chữa bệnh.