Top 6 Trò Chơi Dân Gian Truyền Thống Của Việt Nam

trò chơi dân gian

Trò chơi dân gian của Việt Nam từ bao đời đóng một vai trò quan trọng trong nền văn hóa của dân tộc. Chúng vẫn luôn là sức hút mãnh liệt và kỳ diệu đối với trẻ em Việt Nam. Những câu chuyện về những trò chơi dân gian vẫn luôn được lan rộng ra mọi mọi miền đất nước.

Ngày này, cuộc sống ngày càng trở nên hiện đại, sau giờ học, trẻ em thành phố thiếu không gian, bạn bè thời thơ ấu để chơi với nhau. Trong khi cha mẹ bận rộn với công việc kinh doanh của họ, những đứa trẻ được giam trong 4 bức tường bê tông và giải trí bằng cách xem tivi, tự nói chuyện với đồ chơi của chúng hoặc chơi trò chơi điện tử.

Tuy nhiên, những trò chơi dân gian truyền thống vẫn có sức hút vô cùng mạnh mẽ và kỳ diệu đối với mọi đứa trẻ. Chúng có thể không chơi những trò chơi truyền thống thường xuyên như nhiều thế hệ trước đây, nhưng những câu chuyện về những trò chơi dân gian này vẫn thường xuyên được kể trong mỗi gia đình. Và tại Bảo tàng Dân tộc học đã luôn nỗ lực bảo tồn những di sản văn hóa vô giá này.

Nếu bạn muốn gia đình hoặc con trẻ của mình được tìm hiểu sâu hơn về những trò chơi dân gian, hãy đánh dấu lịch trình của mình để ghé thăm Bảo tàng Dân tộc học, bạn có thể thưởng thức những món ăn ngon và nhiều trò chơi dân gian vẫn còn sót lại tại đây. Sau đây là Top những trò chơi dân gian được yêu thích nhất vẫn thường xuyên được thực hiện trong các trò chơi khi đi du lịch, dã ngoại hoặc thường được nhắc tới ở xã hội hiện đại ngày nay. 

1. Kéo Co

Kéo co là một trong những trò chơi dân gian nổi tiếng ở Việt Nam. Nhiều người có thể tham gia trò chơi cùng lúc. Kéo co là một trò chơi phổ biến cho cả trẻ em và người lớn vì nó không đòi hỏi kỹ năng hoặc sự đào tạo cụ thể. Kéo co là một di sản văn hóa đặc biệt và là một trò chơi xã hội được chơi trên cả nước. nó thường xuất hiện trong các nghi lễ truyền thống và các sự kiện lễ hội.

trò chơi dân gian
Trò chơi kéo co

Trò chơi dân gian Kéo co đã trở thành một môn thể thao, nhưng ở nhiều vùng miền nó vẫn phản ánh tín ngưỡng truyền thống của Việt Nam. Ví dụ, kéo co nam chỉ được tổ chức vào ngày mồng 3 tháng Giêng âm lịch sau Tết. Ban tổ chức sắp xếp dây là một hướng đông tây gợi lên quỹ đạo của mặt trời. Đàn ông lớn tuổi đứng về phía đông, đàn ông trẻ hơn đứng về phía tây. Sau ba lượt đấu, đội nào bắt buộc nhóm kia tiến lên ba bước là đội chiến thắng. Theo quan niệm truyền thống, nếu đội đông (lớn tuổi) thắng, dân làng sẽ bội thu cả năm.

Qui định :

– Người chơi chia thành hai đội và đứng đối mặt nhau dọc theo một sợi dây tre. Một mảnh vải đỏ đánh dấu giữa sợi dây, phía trên một đường kẻ bằng vôi trong bụi bẩn. Sau khi có hiệu lệnh của trọng tài, các đấu thủ giật dây hết mức có thể để kéo tấm vải đỏ về phía mình. Cuối cùng một đội bị mất sức, bị kéo sang phần sân đối phương và đội mạnh hơn sẽ là đội chiến thắng. Thời điểm cuộc thi bắt đầu, sự tán thưởng, cổ vũ của người xem truyền cảm hứng cho những người tham gia tăng niềm đam mê chiến thắng. Trò chơi dân gian này có thể nâng cao sức khỏe cho mọi người và mang lại tiếng cười sảng khoái trong những ngày đầu xuân.

2. Chơi Chuyền

Trò chơi dân gian chơi chuyền thường dành cho các cô gái. Trò chơi này bao gồm mười thanh tre tròn mỏng, được vót nhọn và một quả bóng, theo truyền thống là một quả sung, một loại cà tím thu nhỏ, một tảng đá nhỏ hoặc một cục đất sét. Ngày nay, bóng tennis đang trở nên phổ biến hơn như một vật thay thế. Người chơi tung bóng lên không trung. Trong khi bóng ở trên không, bạn phải nhanh chóng nhặt các que lên và sau đó bắt bóng. Trong vòng đầu tiên, người chơi nhặt từng miếng một. Tiếp theo, người chơi gom hai que tính một lúc, và cứ thế lần lượt lên đến mười que. Trong những màn chơi này, người chơi chỉ chơi bằng một tay. Người chơi phải cầm gậy và bắt bóng trong khi đọc thuộc bài đồng dao.

Đỉnh cao của trò chơi dân gian này là màn cuối cùng, hoạt náo nhất với tất cả mười que trong một bó. Trong giai đoạn này, người chơi làm mất bóng và sau đó chuyển gói gậy từ tay này sang tay kia. Người chơi phải liên tục chuyển đổi các bó, đầu tiên một lần, sau đó hai lần, sau đó ba hoặc thậm chí nhiều lần trước khi bắt được bóng. Bàn tay lúc này đóng mở như những con bướm nhỏ, nhanh nhẹn.

Nếu người chơi không nhanh tay hoặc mắt không sắc, hoặc nếu không phối hợp được cả hai, người chơi sẽ bị mất lượt. Trò chơi sẽ chuyển cho người chơi tiếp theo. Chơi chuyền làm ấm cơ thể và tạo ra nhiều niềm vui. Vào mùa hè hay mùa thu, các bạn gái nhỏ chơi nó ở khắp mọi nơi, từ bóng cây đa đầu làng cho đến một gian chợ vắng vẻ.

trò chơi dân gian
Trò chơi dân gian chơi chuyền

3. Trò chơi dân gian Con Quay 

Trò chơi dân gian Con Quay vẫn thu hút trẻ em thành phố bất chấp sự phổ biến của các trò chơi hiện đại như bowling, trượt ván, bida và trò chơi điện tử. Ở nông thôn, hầu hết trẻ em đều tự làm Con Quay bằng gỗ ổi, mít, nhãn. Đôi khi chúng tạo mốt từ sừng trâu, tuy nhiên hiếm có Con Quay ấy vì sừng khó lấy và khó tạo hình hơn. Trẻ em thành phố thường sử dụng những mảnh gỗ vụn còn sót lại từ việc làm đồ nội thất để làm quần áo thời trang.

Phố Tô Tịch trong khu phố cổ Hà Nội nổi tiếng với nghề buôn bán trò chơi này hàng đầu tại Việt Nam. Con quay có ba phần: đầu, thân và móng. Đầu có hình trụ. Cơ thể là một khối cầu, dây được quấn quanh phần trên của nó. Đinh phải được cố định chính xác vào điểm dưới cùng của đỉnh. Trẻ em vùng quê làm dây từ lá ngô khô, trẻ em thành phố thì thường sử dụng dây dù.

trò chơi dân gian
Trò chơi dân gian Con Quay

4. Trò chơi dân gian Ô Ăn Quan

Trò chơi dân gian này dành cho cả trẻ em trai hoặc gái, thường từ bảy đến mười tuổi, chơi trò chơi Ô an quan hai người (nghĩa đen là “Hộp của quan”). Trẻ vẽ một hình chữ nhật trên mặt đất và chia nó thành mười hình vuông nhỏ gọi là “ruộng lúa” hoặc “ao cá. Chúng còn vẽ thêm hai ô bán nguyệt ở hai đầu của hình chữ nhật, chúng được gọi là ô của quan, do đó có tên trò chơi là Ô ăn quan.

Mỗi người có 25 viên sỏi nhỏ và một viên đá lớn hơn. Mỗi người chơi đặt viên đá vào một trong các ô của quan và năm viên sỏi nhỏ vào mỗi ô khác. Sau đó trò chơi bắt đầu. Người chơi đầu tiên lấy toàn bộ viên sỏi của một ô vuông trên mặt bàn của mình (nhưng không phải ô của quan) và phân phát từng viên một, bắt đầu với ô tiếp theo theo một trong hai hướng cố định. (Vì mỗi ô vuông chứa năm viên sỏi lúc đầu, động tác đầu tiên sẽ phân phối năm viên sỏi sang trái hoặc phải).

Sau khi viên sỏi cuối cùng được phân phối, người chơi lấy số lượng sỏi của hình vuông sau và lặp lại quá trình phân phối. Nhưng nếu ô vuông sau là một trong các ô của quan, lượt kết thúc và chuyển cho người chơi khác. Nếu viên sỏi cuối cùng rơi vào ô vuông đứng trước ô trống, người chơi sẽ thắng tất cả nội dung của ô sau ô trống và loại bỏ những viên sỏi này khỏi bàn cờ. Nếu ô vuông này được theo sau bởi một ô trống khác, người chơi sẽ thắng nội dung của ô vuông sau đó, v.v. Tuy nhiên, nếu có hai hoặc nhiều ô trống liên tiếp, người chơi sẽ mất lượt của mình.

trò chơi dân gian
Trò chơi ô ăn quan

Tiếp tục trò chơi dân gian này. Khi một người chơi đã lấy các viên sỏi từ bàn chơi, lượt chơi sẽ được trao cho người chơi kia. Nếu tất cả năm ô vuông trên mặt của một người chơi trên bàn cờ bị bỏ trống bất kỳ lúc nào, thì người chơi đó phải đặt một viên sỏi mà họ đã đặt sang một bên vào mỗi ô trong năm ô để trò chơi có thể tiếp tục.

Trò chơi tiếp tục cho đến khi cả hai ô của quan đều được lấy hết. Vào cuối trò chơi, người chơi có nhiều viên sỏi hơn sẽ thắng, với mỗi viên đá lớn được tính là mười điểm. Nếu mỗi người chơi lấy được một số điểm bằng nhau, thì trò chơi hòa. Ô ăm quan vẫn xứng đáng được trẻ lớn yêu thích vì nó đòi hỏi kỹ năng đếm tốt và khả năng tính toán trước để giành chiến thắng.

5. Trò chơi dân gian Rồng Rắn Lên Mây

Trò chơi Rồng rắn lên mây cũng là một trong những trò chơi dân gian Việt Nam nổi tiếng thu hút mọi trẻ em trên cả nước. Mỗi khi có các hoạt động thể thao tập thể, trẻ em thường được hướng dẫn chơi nó để giải trí, điều này thể hiện một phần thuần phong mỹ tục của Việt Nam. Có hai người chơi trong trò chơi này bao gồm một bác sĩ và một con rồng có đuôi. Long môn gồm hơn 5 người. Bác sĩ bay đến định bắt đứa trẻ tượng trưng cho đuôi rồng. Đầu rồng giang hai tay để ngăn không cho bác sĩ tìm thấy đuôi của mình trong khi đuôi cố gắng ẩn nấp và tạo thành một vòng tròn.

Cách chơi

Khi con rồng đến thăm nhà bác sĩ, chúng sẽ hát một bài hát để hỏi về bác sĩ, con trai của ông và bác sĩ sẽ nói rằng nó đang tìm kiếm thuốc. Sau một số cuộc đối thoại, bác sĩ sẽ nói “Theo đuổi theo ý muốn” và sau đó con rồng phải chạy càng nhanh càng tốt với cơ thể bay khi con rồng bay lên trời. Nếu rồng lăn thành vòng tròn trước khi bác sĩ đuổi theo, nó sẽ chiến thắng. Ngoài ra, nếu bác sĩ bắt được đuôi rồng, cả nhóm sẽ thua cuộc.

trò chơi dân gian
Rồng gắn lên mây gắn liền với tuổi thơ

6. Trò chơi dân gian Cướp Cờ

Tuổi thơ trước đây đã chơi rất nhiều trò chơi dân gian khác nhau nhưng không thể không nhắc đến trò chơi Cướp cờ. Cướp cờ là một trò chơi truyền thống ngoài trời, trong đó hai đội có một lá cờ và đối tượng là chụp lá cờ của đội kia, nằm giữa 2 đội và mang về căn cứ của mình một cách an toàn. Người chơi của đối phương có thể bị người chơi “gắn thẻ” trong khi họ bắt được cờ về căn cứ của mình.

trò chơi dân gian
Trò chơi cướp cờ

Trò chơi dân gian này yêu cầu một khoảng không gian đủ rộng dù là trong nhà hay ngoài trời, sân được chia thành hai nửa được chỉ định rõ ràng, được gọi là lãnh thổ. Người chơi thành lập hai đội, một cho mỗi lãnh thổ. Cả hai bên đều có một “lá cờ” thường là khăn quàng đỏ, nhưng có thể là bất kỳ vật nào đủ nhỏ để một người dễ dàng mang theo.

Mục tiêu của trò chơi là để người chơi tìm đường vào vị trí của lá cờ, lấy lá cờ và cùng nó trở về lãnh thổ của riêng mình mà không bị gắn thẻ. Cờ được bảo vệ chủ yếu bằng cách gắn thẻ những người chơi đối phương cố gắng lấy nó. Trong lãnh thổ của họ, người chơi “an toàn”, nghĩa là họ không thể bị người chơi đối lập gắn thẻ. Một khi họ xâm nhập vào lãnh thổ của đội đối phương, họ sẽ bị bắt và dẫn đến thua cuộc.

Hy vọng rằng bài viết về Top những trò chơi dân gian trên đây phần nào giúp bạn hiểu sâu sắc hơn về văn hóa và ý nghĩa của chúng. Qua đó, bạn có thể áp dụng cho trẻ nhà mình để trẻ có những trò chơi bổ ích và góp phần gìn giữ nét văn hóa dân tộc thông qua các trò chơi này.