Tuyệt Đỉnh Kungfu – Đỉnh Cao Của Nghệ Thuật Phóng Đại

Tuyệt đỉnh Kungfu

Tuyệt đỉnh Kungfu là tác phẩm điện ảnh hài võ thuật tiêu biểu cho phong cách làm phim đặc trưng của Châu Tinh Trì. Nổi bật trong số đó phải kể đến thủ pháp phóng đại tài tình. Cùng tìm hiểu về nó trong cách xây dựng bộ phim Tuyệt đỉnh Kungfu ngay sau đây.

1. Phong cách đặc trưng của vua hài Châu Tinh Trì 

Được mệnh danh là vua phim hài, những thành tựu điện ảnh của Châu Tinh Trì khẳng định ông luôn là người đi đầu trong phong trào phim hài, mà người ta thường gọi vui là phim hài nhảm với những câu đùa có phần bâng quơ.

Những câu chuyện thuần khiết đến ngây ngô, những giây phút sảng khoái giúp ta quên hết sự đời. Tuy nhiên, phim Châu Tinh Trì không chỉ chọc cười đơn thuần mà còn ẩn sâu đó nhiều triết lý đáng suy ngẫm.

Cách tạo tiếng cười của Châu Tinh Trì có nhiều đặc trưng riêng. Tuy bám sát vào phương thức cổ điển, truyền thống nhưng vẫn có sự cách tân đầy mới mẻ và táo bạo.

Đó là lý do những tác phẩm này được xem là đặc sản văn hóa Hồng Kông hậu hiện đại: Vừa có tính tiên phong, nhưng vẫn trung thành với xuất xứ gốc. 

Đó cũng là nguyên nhân nhiều người coi phim Châu Tinh Trì là một thể loại riêng khi lựa chọn tác phẩm để thưởng thức vì phim của ông có những đặc trưng riêng không trộn lẫn.

1.1. Mo lei tau

Tuyệt đỉnh Kungfu
Dòng phim hài của Châu Tinh Trì nổi tiếng là Mo lei tau

Phim của Châu Tinh Trì cũng được xem là đã định nghĩa về dòng phim hài ở Hồng Kông. Dòng phim hài của Châu Tinh Trì thường được gọi là ‘’Mo lei tau’’, có nghĩa là ‘’Cái đầu trọc’’

Bạn sẽ thường thấy cụm từ này trên các đĩa phim hoặc trong nhiều bài báo nói về phim của ông.

Ngoài ra nó còn là một thành ngữ của Quảng Đông, chỉ những việc không đầu, không cuối, hết sức vô lý và khó hiểu, gần như là vô căn cứ vậy.

Mo lei tau không chỉ được dùng để diễn tả một thể loại hài mà còn để chỉ một trào lưu ở Hồng Kông những năm 90. Nó nói về việc đưa những sự vật, hiện tượng hoàn toàn chẳng liên quan gì đến nhau nhưng lại được kết hợp một cách kỳ diệu, tạo ra sự thú vị và vô cùng hài hước.

Đó là lý do mà ở Việt Nam, chúng ta hay dùng từ nhảm nhí để nói về cách chọc cười của Châu Tinh Trì, đương nhiên là theo một cách tích cực.

Đặc trưng trong phong cách này của ông có thể gói gọn ở ba từ: châm biếm, khoa trương và tự trào.

Sự khoa trương được thể hiện ở các tình tiết, nhân vật và câu chuyện vô lý, không thể diễn ra được nhưng vẫn cứ ngang nhiên xảy ra ở đời thường.

Nét châm biếm được thể hiện rất rõ ở việc hầu hết phim của Châu Tinh Trì đều nói về những nhân vật thấp cổ bé họng trong xã hội, những người thường phải chịu nhiều đau thương, bất công mà không để tự đòi lại công lý cho mình, tiêu biểu là trong bộ phim Tuyệt đỉnh Kungfu. Tất cả những điều xấu xí trong xã hội đều được Châu Tinh Trì đưa vào phim và biến nó thành yếu tố hài hước.

Còn tự trào, có thể hiểu đơn giản là lấy bản thân ra để giễu cợt, châm biếm. Điều này thường thấy khi nhân vật chính tự đem mình ra làm trò cười hoặc người làm phim cố tình tạo hình mang tính dìm hàng nhân vật vốn có xuất thân hoành tráng.

1.2. Hài câm

Châu Tinh Trì kết hợp giữa thể loại phim hài câm với phim hành động để tạo nên màu sắc riêng của mình.

Phim hài câm thường xoay quanh các tình huống không thể và các hành động mang tính cường điệu hóa của các nhân vật.

Tất cả đặc trưng kể trên đều có liên hệ trực tiếp đến thủ pháp rất quen thuộc trong các tác phẩm của ông: Nghệ thuật phóng đại, hay ta có thể hiểu đơn giản là nghệ thuật nói quá, nghĩa là đẩy mọi thứ lên một mức cao hơn so với thông thường.

Nhân vật ngốc sẽ phải rất ngốc, nhân vật giỏi sẽ phải rất giỏi, khó khăn phải được gấp bội nhiều phần, cái gì đẹp phải trở nên siêu siêu đẹp, còn điều gì càng vô lý thì càng trở nên tất nhiên.

Các yếu tố này sẽ được phân tích ngay sau đây trong tác phẩm tiêu biểu của ông: Tuyệt đỉnh Kungfu

2. Nghệ thuật phóng đại trong Tuyệt đỉnh Kungfu

Nhắc tới những thành công nổi bật trong sự nghiệp Châu Tinh Trì, không thể không nhắc tới Tuyệt đỉnh Kungfu, tác phẩm hài hành động được công chiếu vào năm 2004, đánh dấu bước tiến lớn của ông ra khỏi thị trường Trung Quốc, thu về hơn 102 triệu đô ở thị trường quốc tế và được khán giả thế giới đón nhận nồng nhiệt.

Tuyệt đỉnh Kungfu cũng có ý nghĩa cá nhân với Châu Tinh Trì bởi nó giúp anh thực hiện được ước mơ trở thành cao thủ võ lâm, một anh hùng trừ gian diệt bạo dù chỉ là trên màn ảnh.

Sự châm biếm, khoa trương và tự trào trong Tuyệt đỉnh Kungfu đều được thể hiện ở nghệ thuật phóng đại.

2.1. Nội dung phim Tuyệt đỉnh Kungfu

Tuyệt đỉnh Kungfu
Nội dung phim Tuyệt đỉnh Kungfu

Bản thân đề tài của Tuyệt đỉnh Kungfu đã là một sự phóng đại khi Châu Tinh Trì lựa chọn nhái lại một cách khôi hài thể loại tiểu thuyết võ hiệp Kim Dung huyền thoại.

Tuy vẫn không mất đi sự trịnh trọng và tôn kính nhưng nhiều chi tiết đã được biến tấu để tạo nên tiếng cười cùng sự mới mẻ cho khán giả.

Nếu bạn theo dõi nhiều phim của Châu Tinh Trì, bạn hẳn đã nhận ra ông chịu ảnh hưởng rất lớn từ Kim Dung như thể đây là nguồn cảm hứng bất tận vậy.

Lấy bối cảnh Trung Quốc những năm 40 khi xã hội cực kỳ hỗn loạn và các băng đảng xã hội đen đang chi phối mạnh mẽ đời sống người dân, mà nổi bật nhất là băng Lưỡi búa, không sợ trời, không sợ đất và liên tục gieo giắc nỗi kinh hoàng khắp nơi.

Tuyệt đỉnh Kungfu nói quá ngay ở bối cảnh giới giang hồ khi mọi thứ đều được xây dựng một cách khuếch đại, bành trướng.

Cảnh mở đầu rất quan trọng vì nó xác định không khí và tinh thần mà bộ phim mang tới.

Nhìn vào cảnh mở đầu của Tuyệt đỉnh Kungfu, bạn sẽ thấy Châu Tinh Trì đã chuẩn bị một tâm thế sẵn sàng cho người xem đến với một thế giới nơi mọi thứ đều không theo logic thông thường.

Tiếng la hét, tiếng đánh đập, tiếng đồ vật rơi vỡ, tất cả mọi người đều như đóng băng để theo dõi diễn biến của trận chiến đang phát ra từ tầng trên.

Cả phản ứng của các nhân vật xung quanh đều được làm quá với cùng một biểu cảm, cùng một phản ứng, không ai nói câu gì.

Đặc biệt hơn nữa, nơi diễn ra màn tra tấn này lại ở đông cảnh sát, một nơi đại diện cho pháp luật và công lý cùng dòng slogan ‘’Khắc tinh tội ác’’ và ngay lập tức người xem bước vào một thế giới không có công lý khi một viên cảnh sát bị ném trúng vào tấm biển đó.

Đây là một hình ảnh được xem là ẩn dụ cho những gì mà Tuyệt đỉnh Kungfu sắp sửa đem tới, nơi pháp luật bị coi thường.

Đó là nơi kỷ cương thật lỏng lẽo, nơi tội ác được xem như là trò đùa khi giới giang hồ mới nắm quyền trong xã hội chứ không phải là cảnh sát hay anh hùng.

2.2. Nhân vật trong Tuyệt đỉnh Kungfu

Sự phóng đại trong Tuyệt đỉnh Kungfu cũng được làm rõ qua các nhân vật. 

Phá bỏ những quy tắc thông thường trong biên kịch, nhân vật trong Tuyệt đỉnh Kungfu đều hành động không theo logic thông thường.

Nhân vật bị thương mà không chảy máu, nhưng vật bị tấn công mà không thấy đau, nhân vật làm chủ thời tiết, nhân vật chuyển động như hoạt hình.

Tuyệt đỉnh Kungfu
Cặp đôi bạn thân siêu ngố của Tuyệt đỉnh Kungfu

Tuyệt đỉnh Kungfu kể về Tinh, một tên lưu manh hiền lành, tốt bụng. Một ngày, anh cùng bạn thân giả dạng thành viên của băng Lưỡi búa để trấn tiền đại khu chuồng heo, xui cho hai 2 chàng vì đây là nơi bình yên nhất giữa xã hội loạn lạc vì đây là nơi họ quá nghèo, chẳng có gì để các băng đảng cướp bóc cả, nhưng hóa ra lại là nơi ẩn mình của các cao thủ võ lâm khét tiếng.

Các nhân vật trong Tuyệt đỉnh Kungfu là những người yếu thế, lép vế để giữ vai trò trung tâm và mặc dù là phim hài, nhân vật yếu thế này vẫn có quá trình chuyển biến đủ để mang một thông điệp ý nghĩa đến với khán giả.

Đương nhiên quá trình này cũng cần phóng đại một cách hài hước khi mọi khó khăn, bất lực, nỗi tuyệt vọng của nhân vật đều được kể một cách dí dỏm và tưng tửng.

Tuyệt đỉnh Kungfu rất chú trọng đến yếu tố võ thuật.Tuy nhiên thay vì xây dựng những hình tượng anh hùng võ lâm hoàn hảo, tuấn tú như nhiều tác phẩm võ thuật khác, Tuyệt đỉnh Kungfu rất biết cách tạo nên nét riêng cho nhân vật khi khắc họa các phần tính cách có phần xấu xí, phô trương.

Trong Tuyệt đỉnh Kungfu, chúng ta cũng bắt gặp những cao thủ khiếm khuyết như vậy.

Đầu tiên là cặp vợ chồng chủ khu nhà trọ, được thủ vai bởi 2 diễn viên Nguyên Thu và Nguyên Hoa, hai ngôi sao võ thuật của thập niên 70.

Tuyệt đỉnh Kungfu
Cặp vợ chồng chủ trọ

Người chồng xuất hiện là một gã chồng mê rượu chè, háo sắc, sợ vợ, thường xuyên bị vợ đánh đập nhưng thật chất ông lại là một cao thủ thái cực quyền đã ở ẩn vốn nổi danh trên giang hồ.

Tuyệt đỉnh Kungfu
Người chồng nhu nhược

Còn người vợ đằng sau vẻ ngoài mập mạp, luôn phì phèo điếu thuốc, luôn mở miệng chửi chồng và mắng mỏ những người thuê trọ một cách quá đáng, thậm chí khi có biến liền ngay lập tức bỏ vô phòng mà không bảo vệ mọi người, hóa ra lại là sư tử hống vang danh giang hồ năm nào.

Hai nhân vật thú vị của Tuyệt đỉnh Kungfu tuy có võ công cao cường, thế nhưng lại là những nhân vật gây hài khi hành động đến cử chỉ, thái độ đều được làm quá.

Hay nhân vật phản diện của Tuyệt đỉnh Kungfu cũng được phóng đại qua cách kể chuyện của Châu Tinh Trì khi được giới thiệu một cách cực kỳ hoành tráng như một kẻ bất phân chiến bại thế nhưng lúc xuất hiện lại khiến băng Lưỡi búa nghi ngờ với bộ quần áo xộc xệch cùng đôi dép lê rách nát

Tinh – nhân vật chính của Tuyệt đỉnh Kungfu đến với con đường cao thủ võ lâm hoàn toàn qua các chi tiết rất tình cờ.

Tuyệt đỉnh Kungfu
Cảnh giao chiến đẹp mắt của Tuyệt đỉnh Kungfu

Tình cờ nhận được bí kíp như lai thần chưởng khi còn bé từ một người ăn xin, tình cờ được đả thông kinh mạch khi bị một trận đòn nhừ tử và tình cờ một khi đã giỏi thì ngay lập tức trở thành người giỏi nhất.

Và việc Tinh kiếm đâu ra một người bạn ngốc không thể ngốc hơn cũng là sự tình cờ khó lý giải.

Chính những sự tình cờ này là cách Châu Tinh Trì phóng đại cuộc đời của một người anh hùng.

Tuy nhiên, không vì thế mà các nhân vật Tuyệt đỉnh Kungfu thiếu đi chiều sâu và ý nghĩa.

Giữa sự tràn ngập sự khoa trương, châm biếm, tự trào đó, Tuyệt đỉnh Kungfu cũng được gửi gắm những thông điệp ý nghĩa về bản chất hiền lành, lương thiện của con người.

Sau bao biến cố thì nhân vật Tinh với sức mạnh phi thường đó vẫn trở về với con đường chính nghĩa, không đi theo sự chém giết giang hồ như trước kia.

3. Kết luận

Nội dung của Tuyệt đỉnh Kungfu cũng như những câu chuyện tán dóc đời thường của chúng ta vậy. Nó đôi khi nhảm nhí, không đầu không đuôi và cứ thể có thể đi rất xa và không bao giờ có thể trở thành sự thật nhưng lại mang tính giải trí rất cao.