Ung Thư Là Gì? Nguyên Nhân, Những Bệnh Phổ Biến Và Ngăn Ngừa

ung thư

Ung thư là căn bệnh tăng sinh không kiểm soát của các tế bào, có thể dẫn đến di căn nguy hiểm, gây chết người. Có nhiều nguyên nhân gây ra căn bệnh này, trong đó có nhiều nguyên nhân mà chúng ta có thể làm chủ, từ đó phòng chống được nguy cơ mắc bệnh.

1. Ung thư là gì?

Ung thư là bệnh của các tế bào trong cơ thể, nó bắt nguồn từ sự tăng sinh không kiểm soát. Thông thường các tế bào phát triển và nhân lên một cách có kiểm soát. Tuy nhiên, đôi khi các tế bào trở nên bất thường và tiếp tục phát triển. Các tế bào bất thường này có thể tạo thành một khối gọi là khối u. Khối u có thể là lành tính hoặc ác tính, trong trường hợp ác tính, nó được gọi là ung thư (UT).

ung thư
Ung thư bắt đầu từ sự phát triển, tăng không kiểm soát của tế bào

Cụ thể, khi các tế bào đột biến (những tế bào có sai sót trong bản thiết kế di truyền của chúng) phát triển và phân chia một khối lượng các tế bào bất thường. Từ đó, khối u được hình thành.

Tế bào UT có thể tách ra khỏi khối (hoặc khối u) và di chuyển theo đường máu hoặc hệ thống bạch huyết đến các bộ phận khác nhau của cơ thể. Các tế bào này có thể định cư ở các bộ phận khác của cơ thể để tạo thành UT thứ cấp hoặc còn gọi là tình trạng di căn. Bệnh UT có thể gây tử vong sớm vì những di căn này ngăn cản các bộ phận của cơ thể hoạt động bình thường.

Vì các tế bào ung thư có thể phát sinh từ hầu hết mọi loại tế bào mô, nên chúng thực sự tồn tại đến khoảng hơn loại 100 bệnh khác nhau.

2. Nguyên nhân

Chúng ta không biết tất cả các nguy cơ và nguyên nhân của bệnh UT. Tuy nhiên, có một số tác nhân hóa học, vật lý và sinh học đã được chứng minh là có thể gây ra những sai lầm trong kế hoạch tế bào gây ra căn bệnh này. Chúng được gọi là chất gây ung thư và bao gồm thuốc lá, bức xạ tia cực tím (UV) và amiăng.

  • Một trong chín trường hợp UT và 1/5 trường hợp tử vong là do hút thuốc.
  • Một nghiên cứu vào năm 2010 cho thấy khoảng 2,8% trường hợp có liên quan đến việc uống rượu.
  • Nhiều bệnh xảy ra do ảnh hưởng trực tiếp từ chế độ ăn uống.
  • Các tác nhân truyền nhiễm hoặc tiếp xúc với bức xạ có thể gây (đặc biệt là ung thư da do bức xạ UV).
  • Một số bệnh là kết quả của các gen “bị lỗi” di truyền.
  • Lưu ý: Ung thư KHÔNG phải do chấn thương hoặc căng thẳng.

3. Các bệnh ung thư phổ biến nhất

Ung thư được chẩn đoán phổ biến nhất (không bao gồm da không phải u ác tính) là tuyến tiền liệt, tiếp theo là vú, đại trực tràng hoặc ruột, u ác tính và phổi. Có hơn 100 loại khác nhau, nhưng 5 loại phổ biến nhất này chiếm 60% tổng số trường hợp.

Các bệnh phổ biến nhất ở nam giới và phụ nữ được liệt kê theo thứ tự dưới đây:

Đàn ông

  • Tuyến tiền liệt
  • Ruột (đại trực tràng)
  • Phổi
  • Đầu và cổ

Đàn bà

  • Ruột (đại trực tràng)
  • Phổi
  • Tử cung

Trong đó, các bệnh gây tử vong ở nam giới và phụ nữ được liệt kê theo thứ tự dưới đây:

Đàn ông

  • Phổi
  • Tuyến tiền liệt
  • Ruột (đại trực tràng)

Phụ nữ

  • Phổi
  • Ruột (đại trực tràng)

4. Ai có thể bị ung thư và ngăn ngừa?

Bất kỳ ai cũng có thể bị căn bệnh này. Trong đó, nguy cơ mắc bệnh tăng lên theo tuổi tác. Chính vì thế, nhiều hơn gấp 4 lần số bệnh nhân được chẩn đoán ở những người trên 60 tuổi. Tuy nhiên, người trẻ ngày nay tiếp xúc nhiều hóa chất độc hại cũng có khả năng cao mắc bệnh. Các chương trình nhận thức về căn bệnh này giúp phát hiện sớm ở những người trẻ tuổi hơn, đồng nghĩa với việc ung thư ngày càng được chẩn đoán sớm, từ đó có thể phát hiện ở giai đoạn sớm và có thể được điều trị hiệu quả hơn.

Hiện tại, có những biện pháp để ngăn ngừa hoặc làm giảm nguy cơ mắc. Hút thuốc, tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, chế độ ăn uống kém, uống rượu và hoạt động thể chất không đầy đủ là những yếu tố nguy cơ đáng kể có thể được điều chỉnh.

ung thư
Ai cũng có thể mắc ung thư

Không hút thuốc là cách hiệu quả để ngăn ngừa. Hãy nhớ hơn 1/5 trường hợp tử vong do ung thư (hơn 7700 người mỗi năm) là do hút thuốc lá.

Bảo vệ làn da của bạn khỏi tiếp xúc với bức xạ tia cực tím (UV) của mặt trời là một cách làm đơn giản và rất hiệu quả để ngăn ngừa ung thư da.

Người ta ước tính rằng hơn 4000 ca tử vong hàng năm là do chế độ ăn uống kém, uống rượu, ít vận động và thừa cân. Một lần nữa, đây là những cái chết có thể được ngăn chặn.

5. Kết

Ung thư có thể xảy ra ở bất kỳ người này trên thế giới, đây lại là một trong những căn bệnh gây tử vong cao. Tuy nhiên chúng ta có thể phòng chống nó bằng chế độ ăn uống, sống lành mạnh, tránh xa thuốc lá và rượu bia.