Ý Nghĩa Của Lễ Hội Halloween Và Những Câu Chuyện Đẹp

lễ hội Halloween

Lễ hội Halloween là một trọng những lễ hội lớn nhất trong năm của nhiều quốc gia trên khắp thế giới. Những năm gần đây ở Việt Nam, lễ hội Halloween cũng được rất nhiều bạn trẻ chờ đón. Cùng chúng mình tìm hiểu về lễ hội độc đáo này qua bài viết nhé.

1. Khái quát về Lễ hội Halloween

1.1. Nguồn gốc của Lễ hội

Halloween là từ viết rút gọn của  từ “All Hallows’ Evening”, đây là một lễ hội truyền thống được tổ chức vào ngày 31 tháng 10 dương lịch hàng năm vào buổi tối trước Lễ Các Thánh trong Kitô giáo Latinh (diễn ra vào ngày đầu tiên của tháng 11 tháng để cầu cho các linh hồn đã mất). Bản thân của từ “Halloween”  cũng có xuất xứ từ Thiên Chúa Giáo. Nhưng cũng có một số tài liệu cho rằng, lễ hội Halloween ngày nay chịu nhiều ảnh hưởng từ lễ Samhain của dân tộc Celt, đây một dân tộc sống cách đây hơn 2000 năm trên các vùng đất mà bây giờ là nước Anh, Ai-len (Ireland) và miền Bắc của nước Pháp,…

Vào ngày 1 tháng 11 hàng năm, người Celt sẽ tổ chức lễ hội Samhain để đánh dấu sự kết thúc của mùa hè và thời tiết chuyển sang đông, đây cũng chính là thời điểm để khởi đầu một năm mới. Họ có niềm tin rằng khi mùa hè kết thúc và khi mùa đông lạnh lẽo tràn đầy bóng tối bắt đầu thì vào đêm trước của năm mới (tức là ngày 31/10) ranh giới giữa sự sống và cái chết trở nên mong manh, mờ nhạt, điều này khiến cho những linh hồn đã khuất sẽ có thể tìm được đường về với cõi người sống.

Các linh hồn đã khuất sẽ trở về thế gian tìm kiếm thân xác để hồi sinh. Do đó vào ngày này hằng năm, người dân thường dập tắt các đám lửa trong nhà của họ, biến bản thân mình trở nên lạnh lẽo và hy vọng các linh hồn sẽ bỏ qua. Đồng thời, họ còn có tục lệ mặc các trang phục mô phỏng ma quỷ, tổ chức các buổi diễu hành ồn ào quanh các khu phố để trấn an nỗi lo sợ các linh hồn. Theo thời gian, lễ hội Halloween đã du nhập và phổ biến sang rất nhiều nước khác nhau trên thế giới, nhưng mỗi nước đều biến tấu nó đi để có lễ hội Halloween của riêng mình. 

lễ hội Halloween
Nguồn gốc ngày lễ Halloween

Đầu tiên phải kể đến người Roman, vào những thế kỷ đầu tiên sau công nguyên, người Ý cổ xưa đã dùng ngày cuối tháng 10 để tưởng nhớ nữ thần Pomona (nữ thần trái cây của họ). Biểu tượng của nữ thần Pomona chính là trái táo, điều này giải thích cho trò chơi đớp những trái táo trong ngày lễ Halloween hiện nay.

Người Châu Âu thì lại cho rằng, những bộ trang phục kỳ quái xuất hiện trong lễ hội Halloween không phải có xuất xứ từ người Celtic mà truyền thống này có xuất xứ từ chính người Châu Âu. Vào thế kỷ thứ IX, ngày 2 tháng 11 hàng năm cũng là ngày cầu cho các linh hồn, khi ấy những giáo dân thường ăn mặc giống như những kẻ ăn mày rồi đi khắp nơi từ làng này sang làng kia để xin những mẫu bánh vụn (bánh vụn là tượng trưng cho thức ăn nuôi dưỡng linh hồn). 

Những người giả ăn mày này tin rằng, họ càng xin được nhiều mẩu bánh thì linh hồn những người thân của họ sẽ càng nhận được nhiều những lời cầu nguyện. Các giáo dân châu Âu cũng tin rằng, những lời cầu nguyện này sẽ giúp cho linh hồn những người thân của họ còn mắc kẹt ở đâu đó trên thế gian sẽ được lên thiên đàng.

1.2. Ý nghĩa của Halloween và câu chuyện bí ngô

Gắn liền với truyền thuyết của người Ái Nhĩ Lan (Ireland) về anh chàng Jack. một chàng thiếu niên đã chết nhưng linh hồn của anh không được phép vào Thiên Đàng vì khi còn sống, anh ta vốn là một người cực kỳ tham lam, bủn xỉn, thường cất giấu tiền bạc, keo kiệt không bao giờ bố thí cho ai một chút gì. Thế nhưng linh hồn anh ta cũng không thể vào Địa Ngục vì lúc còn sống Jack đã từng chơi đùa với ma quỷ, nên quỷ không thể bắt anh ta.

lễ hội Halloween
Câu chuyện về anh chàng Jack và quả bí ngô

Chuyện kể rằng: có một hôm con quỷ đến quấy phá một vùng dân cư, chẳng may lại bị báo động, người dân đến cầu cứu các vị tu sĩ đem các vật thánh đến để “yểm” và “khóa các cửa” ra vào. Thế là con quỷ bị bắt, lúc này Jack đã nhận ra đó là con quỷ thường hay vui đùa với mình và anh ta đã tìm cách gỡ vật “yểm ma quỷ” để mở đường cho quỷ chạy thoát.

Để đền ơn cứu mạng hắn, con quỷ hứa với Jack là sẽ không bắt hồn anh ta về Địa Ngục. Do đó, khi Jack chết vì một vụ tai nạn, linh hồn Jack bị Thiên Đường từ chối. Anh ta liền tìm đến Địa Ngục, nhưng quỷ lại không cho vào vì lời hứa trước. 

Thấy Jack lạnh lẽo khổ sở, con quỷ bèn lấy một ít than hồng ở Địa Ngục bỏ vào trong ruột một quả bí ngô và đưa cho anh này để sưởi ấm trên đường trở lại trần gian. Để cho không khí thông vào để nuôi lửa, Jack phải đục thủng quả bí ngô và ánh lửa từ trong bí ngô đã chiếu ra soi sáng nẻo đường lang thang của Jack. Cuối cùng có lẽ Jack phải cầm đèn bí ngô đi lang thang trên mặt đất cho đến ngày phán xét cuối cùng của nhân loại.

Ngày lễ Halloween được du nhập vào Hoa Kỳ từ năm 1840 theo chân những người dân Ailen di cư sang Mỹ. Đầu tiên nó chỉ diễn ở trong các nông trang, nhưng sau này cũng giống như nhiều quốc gia khác lễ hội Halloween đã trở thành một ngày lễ chung dành cho tất cả mọi người, nhất là đối với giới trẻ.

Vào giữa thế kỷ XIX, tục lệ “trick or treat” vẫn chưa được phổ biến ở các thành phố lớn vì ở những nơi này người dân không có nhiều hàng xóm, nhiều nơi hầu như còn không có, đối khi nhiều người ở cạnh nhau mà không quen biết nhau, cho nên lễ hội Halloween đôi khi gây ra những sự việc tai hại. Ngày nay, nhiều cộng đồng cũng như các tổ chức đã đứng ra bảo trợ, giúp đỡ các tục lệ vui chơi của ngày Halloween, nên giờ đây mới trở thành một lễ hội rất được chào đón của thanh thiếu niên toàn thế giới.

1.3. Những thứ không thể thiếu trong các Lễ hội Halloween

  • Bí ngô: Đứng đầu trong danh sách những thứ không thể thiếu trong ngày Halloween chắc chắn không phải thứ gì khác đó chính là ma bí ngô Jack-o’-Lantern, đây là biểu tượng truyền thống của lễ hội Halloween. Jack chính là nhân vật nổi tiếng trong câu chuyện trên và cũng xuất hiện trong các truyền thuyết cổ xưa của người Celts (dân tộc sáng tạo ra ngày lễ này).
lễ hội Halloween
Lễ hội hóa trang đêm Halloween
  • Phù Thủy: Những kẻ dị giáo và có năng lực tà ác cũng như hay xuất hiện cùng chiếc chổi bay ma quái cùng giọng cười sởn hết tóc gáy. Vì vậy trong lễ hội Halloween không thể thiếu được phù thủy.
  • Zombie:Theo quan niệm của phương Tây, vào đêm Halloween, tất cả các loại ma quỷ đều lởn vởn trong thị trấn để quấy nhiễu cuộc sống của người dân, Zombie hay xác chết di động ăn thịt người cũng không phải ngoại lệ. Nó xuất hiện nhiều trong các lễ hội Halloween bởi vì nhân vật này đã rất nổi tiếng.
  • Ma cà rồng: Cũng giống như Zombie người ta thường truyền tai nhau rằng vào đêm Halloween, các linh hồn ma quỷ thường sẽ hóa thân thành động vật để không bị người dân phát hiện từ đó tha hồ quậy phá. Và một trong những “ông hoàng” cải trang ma mãnh đó chính là ma cà rồng.

2. Ý nghĩa giáo dục và nhân bản của Lễ hội Halloween

2.1. Ý nghĩa giáo dục của Lễ hội Halloween

Không chỉ là một cơ hội để vui chơi. Lễ hội Halloween còn đem lại nhiều ý nghĩa giáo dục với con người. Từ hành động và cuộc đời của Jack trong câu truyện đã trở thành những kinh nghiệm người dân muốn gửi gắm ra một bài học làm người, đó là:

  • Sống không nên quá tham lam, bủn xỉn, keo kiệt phải có lòng hướng thiện từ bi, giúp đỡ người khó khăn nếu có thể.
  • Không nên chơi đùa với ma quỷ. Ma quỷ ở đây có thể hiểu theo nghĩa bóng là  những người xấu những trò lừa lọc, đe dọa, khiến cho người khác sợ hãi hay những việc làm tinh quái làm hại đến mọi người, đến xã hội… Khi chơi đùa, giao du với “ma quỷ” sẽ rất dễ bị cám dỗ và đi vào đường tối tăm và tội lỗi.

Tuy nhiên, chuyện anh chàng Jack trong câu chuyện đêm Halloween cũng ghi đã nhận một thái độ sòng phẳng của con quỷ đó là “ân đền, oán trả” và biết giữ lời hứa”. Dù rằng sự giữ lời hứa này của con quỷ đã khiến cho anh chàng Jack rơi vào thân phận cô hồn lang thang vất vưởng không biết đi đâu về đâu. 

2.2. Ý nghĩa nhân bản của Lễ hội Halloween

Đối với các xã hội phát triển như Âu Mỹ, lễ hội Halloween đã trở thành thời điểm vui chơi hằng năm dành cho trẻ em và cả người lớn. Nhưng lại rất người quan tâm và tìm hiểu ý nghĩa nhân bản của nó.

lễ hội Halloween
Ý nghĩa của lễ hội Halloween

Nếu đào sâu hơn, chúng ta có lẽ sẽ tìm thấy tính cách nhân bản trong câu chuyện cổ của người Ái Nhĩ Lan. Hãy thử đặt câu hỏi: Tại sao dưới ánh sáng và góc nhìn khoa học cũng như kỹ thuật mà các nước Âu, Mỹ vẫn dành một ngày lễ hội cho người của “cõi Âm” mà đại diện lại là chàng Jack?

Jack chỉ là nhân vật tưởng tượng nhưng ở khía cạnh nào đó anh đã thực sự hiện thân trong cuộc đời, trong thân phận làm một người nào đó, mà lại là một người “cô đơn”. Khi chết không có bạn bè người thân, đến khi chết, Jack trở thành cô hồn vất vưởng không chốn dung thân cả Thiên Đàng và Địa Ngục đều từ chối linh hồn anh ta!

Halloween chính là lễ hội truyền thống Âu Mỹ đã dành để kỷ niệm cho anh chàng Jack một ngày. Một ngày để anh được trở lại với cõi dương. Trong ngày đó, Jack có thể sống và vui chơi thoải mái, người sống đã hóa trang thành ma quỷ để từ đó linh hồn Jack có chỗ trà trộn vào cho bớt cô đơn. Đây chính là ý nghĩa nhân bản của lễ hội Halloween.

Với ý nghĩa nhân bản này, Halloween và Rằm tháng Bảy Âm lịch của nước ta cũng khá là giống nhau. Đây có thể xem như là ngày hiếm hoi hai cõi Âm, Dương hội ngộ trong niềm thương cảm bao la.

Không thể ngờ rằng đằng sau lễ hội Halloween được tổ chức hằng năm trên toàn thế giới lại ẩn chứa những câu chuyện và ý nghĩa vô cũng tuyệt vời phải không nào. Hy vọng bài viết đã đem đến những thông tin thú vị dành cho bạn.