Your Name – Sự Sắp Đặt Tài Tình Của Không Gian Và Thời Gian

your name

Your name là một tác phẩm điện ảnh gây được nhiều tiếng vang lớn dù chỉ sản xuất dưới dạng phim hoạt hình 2D. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu về cốt truyện chính cũng như cách đạo diễn sắp xếp tài tình các dòng thời gian, thứ tạo nên thành công cho phim.

1. Hai nhân vật chính của Your Name

1.1. Miyamizu Mitsuha

Mitsuha, nhân vật chính của Your name là một cô bé sống ở vùng thôn quê, qua những lát cắt ký ức, chúng ta biết được nhân vật này có tuổi thơ không mấy hạnh phúc.

your name
Nhân vật Mitsuha của Your Name

Cô chán ghét cuộc sống hiện tại vì nó quá chậm chạp, không như những thành phố lớn, nơi cô sống thậm chí không có nổi một quán cà phê. Cửa hàng tiện lợi luôn đóng cửa sớm còn đêm thì luôn dài hơn ngày. Nhưng thứ thực sự khiến cô cảm thấy chán chường cuộc sống nơi đây đến từ áp lực của những người khác.

Ba của cô theo đuổi chính trị, ông nghiêm túc và cứng nhắc không cần thiết, luôn kìm kẹp cuộc sống của cô khiến Mitsuha lúc nào cũng phải hứng chịu định kiến con gái của thị trưởng thì phải luôn mẫu mực. Áp lực còn đến từ truyền thống tâm linh khi gia đình cô là gia đình duy nhất còn bảo tồn những nghi thức cổ xưa. Cô bị bạn bè dòm ngó, trêu chọc và gièm pha trước những hành động thực hiện nghi lễ lạ thường đó.

Chính vì vậy, cô gái bé bỏng của Your name luôn khao khát cuộc sống thành thị, được làm những gì mình muốn và được làm chủ cuộc sống của chính mình.

1.2. Tachibana Taki

Taki tuy không được dành nhiều thời lượng bằng Mitsuha ở phần đầu của Your name, tuy nhiên qua những tương tác của cậu với người cha lạnh lùng của mình, rồi cả cuộc sống tự lập tài chính qua công việc làm thêm, khán giả cũng ngầm hiểu được rằng cuộc sống của anh luôn tràn ngập sự cô đơn. Và như Mitsuha, cậu cũng đang tìm kiếm một thứ gì đó khác đi cho cuộc sống của mình.

your name
Nhật vật Taki trong Your Name

Mitsuha, một cô bé thôn quê lên hẳn Tokyo chỉ để tìm kiếm một chàng trai mà mình chưa gặp bao giờ. Taki, một cậu bé bất chấp tất cả để cứu cả một thị trấn khỏi thảm họa sao chổi. Cả hai đều bị ngăn cách bởi cả không gian và thời gian.

Nhưng sợi dây bện mà Mitsuha trao cho Taki là mối liên kết giữa con người với nhau, chia xa rồi lại tái hợp. Mọi chuyện trong Your name tưởng chừng như đã kết thúc khi cả hai đã quên hết tất cả những gì thuộc về người còn lại.

Tuy nhiên, Shinkai chưa bao giờ keo kiệt trong việc trao hy vọng cho nhân vật của mình cũng như người xem. Định mệnh luôn trao quà cho những ai xứng đáng, đó là sự hội ngộ ở cuối phim của hai nhân vật chính, một cái kết mở đáng hy vọng.

2. Giải thích yếu tố du hành thời gian trong Your Name

Những gì xảy ra trong Your name đều bắt nguồn từ yếu tố tâm linh, cụ thể ở đây là nhập hồn và du hành thời gian. Vậy nên để bắt đầu tìm hiểu thì chúng ta sẽ nói qua một chút về vị thần Musubi mà gia đình Mitsuha thờ phụng.

Qua lời kể của bà ngoại Mitsuha, chúng ta biết được rằng Musubi không chỉ là thần bảo hộ mà đó còn là một khái niệm bao quát hơn rất nhiều. Sợi chỉ bện lại cũng là Musubi, con người kết nối với nhau cũng là Musubi, Musubi trong tiếng Nhật cũng có nghĩa là ghép cặp.

Your name kể rằng một ngôi sao chổi đã rơi xuống một vùng đất và tạo nên một thung lũng. Con người sinh sôi nảy nở ở đó và dần dần phát triển thành thị trấn Itomori. 

Gia đình Miyamizu sau trận hỏa hoạn đã gần như bị thiêu rụi hoàn toàn những văn kiện và nghi lễ tâm linh. Họ đã trở thành gia đình duy nhất còn lại ở thị trấn Itomori từ đời này qua đời khác thờ phụng vị thần Musubi, vị thần bảo hộ của vùng đất.

your name
Thị trấn Itomori yên bình trong phim Your Name

Từ xa xưa, vị thần Musubi đã tiên đoán được rằng ngôi sao chổi này sẽ quay lại sau 1200 năm và sẽ gây tai ương khủng khiếp lên thị trấn này. Do đó, Musubi đã trao cho những người phụ nữ dòng họ Miyamizu một năng lực đặc biệt được duy trì qua nhiều thế hệ để phòng chống những hậu họa của tai họa này gây ra.

Đến năm 2013, thời gian mà sự kiện sao chổi trong Your name diễn ra, Mitsuha đã được thừa hưởng năng lực đặc biệt này: nhập hồn và du hành thời gian.

Tuy nhiên năng lực đặc biệt này trong Your name cũng cần phải có điều kiện thì mới được thực thi. Khi quá chán chường với cuộc sống tẻ nhạt ở Itomori, Mitsuha đã hét lên và ước với thần Musubi rằng kiếp sau sẽ trở thành một chàng trai Tokyo để có được một cuộc sống tự do.

Điều này vô tình đã trở thành một điều kiện đủ để năng lực nhập hồn được kích hoạt khi linh hồn của cô nhập vào một nam sinh tên là Taki đang sinh sống ở Tokyo.

your name
Lần đầu hoàn đổi đầy bỡ ngỡ

Tuy nhiên để kết nối hai người lại với nhau thì sự dây bện mới là điều kiện cần để sự hoán đổi được diễn ra, một yếu tố làm cho Your name logic hơn.

Sau nhiều lần hoán đổi thân xác cho nhau, Mitsuha trong thời gian đó đã giúp cho Taki có được một cuộc hẹn hò với người anh thầm thích. Tuy nhiên Mitsuha cũng đã nhận ra tình cảm của mình nên cô quyết định lên thành phố Tokyo để gặp cậu và đây chính là mấu chốt của mọi vấn đề trong Your name. 

Bạn có biết trong quá trình hoán đổi, Mitsuha sống ở năm 2013 còn Taki thì lại sống ở 3 năm sau, đó là 2016. Vậy nên khi Mitsuha lên Tokyo để gặp Taki thì chắc chắn rằng Taki chưa hề biết cô bé là ai vì trước đó hai người chưa bao giờ gặp nhau. Tại đó, Mitsuha chỉ kịp đưa Taki sợi dây bện và đây là cột mốc tạo ra mối liên kết của hai hệ quả trong Your name.

Thứ nhất, về tương lai của Taki, cậu sẽ vẫn giữ sợi dây bện này cho đến năm 2016 và hoán đổi với Mitsuha trước thời điểm cô bé lên Tokyo.

Thứ hai là với tương lai của Mitsu, sau khi trở về vào năm 2013, để hoán đổi được thì Mitsuha 2013 và Taki 2016 đều phải giữ sợi dây này.

Tuy nhiên sau khi trao sợi dây, cả hai nhân vật chính của Your name mất liên kết với nhau cho nên đã không thể hoán đổi được nữa. Để cứu thị trấn Itomori, Taki đã tìm rất nhiều cách để kết nối lại nhưng không được. Trước kia khi Taki ở trong thân xác Mitsuha, đã được bà ngoại của cô nói rằng để quay về với sự kết nối thì ta phải để lại một thứ gì đó. Sau này, Taki uống loại rượu mà trước kia anh để lại ở đây để nhập lại vào Mitsuha, cứu cả thị trấn khỏi sao chổi.

Luật lệ một cái gì đó cũng giải thích lý do vì sao Taki sau đó đã quên tên của Mitsuha, một chi tiết lấy đi nước mắt của bao khán giả trong Your name. Cậu uống rượu nhưng không để lại thứ gì cho vị thần Misubi do đó cậu phải đánh đổi với việc mất đi toàn bộ ký ức về Mitsuha và tương tự với Mitsuha. Đến cuối cùng, cậu đã ghi lại 3 chữ ‘’Anh yêu em’’ vào tay Mitsuha vì anh biết đó mới là thứ có thể được giữ lại, dấu hiệu cho Mitsuha biết rằng mình đang đi tìm kiếm một thứ gì đó quan trọng.

Cách giải thích các tình tiết của Your name theo hướng du hành thời gian có lẽ đã rất chặt chẽ nhưng liệu rằng còn tồn tại những giả thiết khác để kích thích trí tò mò của người xem.

3. Liệu rằng Your name có thực sự chỉ là du hành thời gian hay không?

your name
Your Name có thực sự chỉ là hành trình du hành thời gian?

Trong một câu thoại của nhân vật Teshi trong ngày hoán đổi đầu tiên của Mitsuha, cậu đã nói rằng: ‘’Không chừng tiềm thức của Mitsuha có liên hệ với thuyết đa vũ trụ của Everett.’’ Tưởng chừng chỉ là câu nói vu vơ nhưng chúng ta hoàn toàn có thể giải thích Your name theo hướng này một cách rất thuyết phục và chặt chẽ. Giả thuyết này sẽ bám rất sát với khái niệm một nửa linh hồn của Mitsuha.

Theo thuyết đa vũ trụ của Everett, các vũ trụ tồn tại không nhất thiết phải xảy ra những sự việc giống hệt nhau, thậm chí có thể khác nhau hoàn toàn. Chúng ta chia các sự kiện xảy ra trong Your name thành 2 giai đoạn.

Giai đoạn đầu tiên từ lần hoán đổi thứ nhất cho đến lúc Mitsuha lên Tokyo sau đó trao dây bện cho Taki là hoàn toàn du hành thời gian.

Giai đoạn thứ hai, sợi dây sau khi trao đi đã không thể nào liên kết 2 người được nữa nên Taki không thể quay lại cứu Mitsuha khỏi thảm họa sao chổi.

Tạm gọi đây là vũ trụ A của Your name nơi mà Mitsuha đã chết. Vậy sau khi uống rượu thiêng thì Taki đã hoán đổi thể xác với ai?

Giả sử có một vũ trụ B, tồn tại một Mitsuha khác không hoán đổi với bất kỳ ai nhưng sự kiện sao chổi vẫn xảy ra.

Sau khi Taki ở vũ trụ A uống rượu, một nửa linh hồn đã chết của Mitsuha nhập vào Taki và linh hồn của Taki nhập vào Mitsuha ở vũ trụ B.

Sau lễ hội, một nửa linh hồn của Mitsuha ở vũ trụ A đã nhập vào Mitsuha ở vũ trụ B do dó cô mới có thể biết trước sự kiện sao chổi sắp xảy ra.

Và để cân bằng cho cả hai vũ trụ đồng thời đảm bảo Taki ở vũ trụ B không biết Mitsuha là ai thì Taki ở cả hai vũ trụ cũng bị hoán đổi cho nhau sau sự kiện Kataware doki.

Sau này, Taki ở vũ trụ B của Your name vẫn sống bình thường còn Mitsuha sống sót vẫn mang một nửa linh hồn của Mitsuha đã chết nên lý giải cho việc quên mất Taki là ai nhưng vẫn cảm nhận được bản thân đã mất đi một điều gì đó.

4. Ngôn ngữ hình ảnh trong Your Name

your name
Cảnh phim cuối trong Your Name

Với kinh nghiệm từng là nhà thiết kế đồ họa, đạo diễn Shinkai Makoto chưa bao giờ làm người xem thất vọng với những khung hình đẹp đến choáng ngợp.

Trong Your name, ông là người giám sát từng khung hình, thậm chí là các yếu tố nhỏ nhất như ánh sáng chiếu trên khuôn mặt của nhân vật, ông cũng không bỏ qua.

Tuy nhiên nếu chỉ đẹp thôi thì cũng không thể làm nên thương hiệu hiện tại của Shinkai.

Sự thành công đến từ việc ông biết cách kể chuyện bằng hình ảnh và ẩn dụ nó một cách khéo léo.

Dù bề ngoài của Your name là câu chuyện li kì về những yếu tố kỳ ảo được đan xen xuyên suốt thì sự xa cách và tái hợp mới là chủ đề chính được đạo diễn truyền tải một cách khéo léo qua ngôn ngữ hình ảnh của ông.

Ngoài ra, Your name còn có rất nhiều cảnh tập trung vào những bước chân hối hả, điều mà Shinkai đã làm với các tác phẩm trước đó của mình, tượng trưng cho ước muốn trốn thoát khỏi sự cô đơn và buồn chán. Những góc máy thấp được sử dụng một cách thường xuyên để miêu tả bối cảnh riêng tư của các nhân vật.  

Sự chia cách của Your name cũng được thể hiện một cách tinh tế qua các khung hình được chia một cách chuẩn xác với tỷ lệ 50:50 cùng với đó là 8 lần chuyển cảnh bởi các cánh cửa mở ra và đóng vào trước mỗi lần hoán đổi thân xác.

Sự chia cách trong Your name cũng được ẩn dụ qua hình ảnh ngôi sao chổi cắt ngang bầu trời như ranh giới giữa không gian và thời gian mà hai người phải bước qua.

Mặt trăng cũng là hình ảnh xuất hiện rất nhiều khi Taki và Mitsuha mất đi sự kết nối dưới hình dạng không trọn vẹn khi bị khuyết, trở thành một biểu tượng đáng nhớ của của Your name.

Kết luận

Your name với những giá trị đem lại cho người xem có thể không tuyệt vời nhất nhưng có lẽ lại là một trong những bộ phim anime ấn tượng nhất trong những năm trở lại đây.